• London

  • Beirut

  • Moscow

  • Los Angeles

  • Paris

  • Sydney

  • Toronto

Ոչ եւս է Սիրվարդ Քիւրտեան. Մահացած է Հայոց Ցեղասպանութիւնը Վերապրած 106ամեայ Հայուհին

01.11.2018   00:41

«ԶԱՐԹՕՆՔ», ԼԻԲԱՆԱՆ – Նախկին լիբանանահայ Թորոնթոյի բնակչուհի, Հայոց ցեղասպանութիւնը վերապրած Սիրվարդ Քիւրտեան 27 Հոկտեմբեր 2018ին կեանքէն հեռացած է 106 տարեկան հասակին: Այս մասին տեղեկացուցին Գանատայի «Հորիզոն»ը եւ ընտանիքի անդամներուն ընկերային համացանցի գրառումները:

Ըստ Արաքսի Ալթունեանի հրապարակած կենսագրականին, Սիրվարդ Քիւրտեան ծնած է Կարին 1912ին մանածի առեւտուրով զբաղող Եղիշէ Քիրիշճեանի եւ իր կնոջ՝ Եփրաքսիի ընտանեկան յարկին տակ: Սիրվարդ Եղիշէի եւ Եփրաքսիի 6 զաւակներէն ամենակրտսերն էր, որոնցմէ երեքը անժամանակ մահացած են հիւանդութեան պատճառով: Հարկադիր տեղահանութեան օրերուն, ան ստիպուած եղած է իր մօր, եղբայրներուն եւ քոյրերուն հետ Էրզրումէն հասնիլ Թուրքիոյ արեւելքը, այնուհետեւ Մոսուլ քաղաքը: Ճանապարհորդութիւնը տեւած է 6 ամիս: Սիրվարդի հայրը սպաննուած է 1915 թուականին թուրքերու կողմէ:

Մոսուլ հասնելէ ետք, որոշ ժամանակ անց անոնք կը տեղափոխուին Սուրիոյ Հալէպ քաղաքը: Այդ ժամանակ այդտեղ կային աւելի քան 100 հազար հայ վերապրածներ, որոնց մէջ` նաեւ բազմաթիւ որբեր: Այնտեղ Սիրվարդը կը սկսի յաճախել հայերու կողմէ յայտնի Հոգետուն որբանոցը։ Երբ Սիրվարդ փոխանցիկ հիւանդութեան մը պատճառով դէմ յանդիման կը գտնուի տեսողութիւնը կորսնցնելու վտանգին, անյապաղ դուրս գալով որբանոցէն կանոնաւոր բուժում կը ստանայ: Ապաքինումէն ետք, զինքը կը դնեն կաթողիկէ որբանոցներէն մէկուն մէջ: Այդտեղ տրուած ըլլալով, որ ոչ կաթողիկէ համայնքի պատկանողները սուրբ հաղորդութիւն չեն ստանար՝ ան կ’ընդունի կաթողիկէ դաւանանքը: Սիրվարդի մայրը այս իմանալով զինքը դուրս կը բերէ որբանոցէն:

Էրզրումի հայերու նորահիմն կազմակերպութեան աջակցութեան շնորհիւ Սիրվարդ կը սկսի յաճախել Կիլիկեան վարժարանը: Իր ընտանիքի նիւթական անձուկ կացութեան պատճառով Սիրվարդ դպրոցական տարիներուն չունեցաւ գիրք, ուստի իր տետրերուն մէջ ամբողջութեամբ կ’ընդօրինակէր դասընկերներուն գիրքերը: Մշակութային ձեռնարկի ժամանակ, ան այնքան մեծ ապրումով կ’ասմունքէ Դանիէլ Վարուժանի «Կարմիր հողը» բանաստեղծութիւնը, որ կը գրաւէ դպրոցի բարերարներէն՝ Միսաք Ազիրեանի ուշադրութիւնը: Վերջինս տեղեկանալով, որ Սիրվարդի հայրը զոհ գացած է Հայոց Ցեղասպանութեան՝ ան պատրաստակամութիւն կը յայտնէ հոգալու իր դպրոցական ծախսերը:

15 տարեկանին ան կ’ամուսնանայ Էրզրում քաղաքէն մէկ ուրիշ որբի՝ Խաչիկ Քիւրտեանի հետ: Հասակ առնելով ՀԲԸՄի Մոսուլի, Երուսաղէմի, Պէյրութի եւ հուսկ Հալէպի որբանոցներէն ներս՝ Խաչիկ սորված էր վարել երկրագործական քարշակ (թրաքթէոր)՝ յոյս ունենալով օր մը գաղթել նորակազմ խորհրդային Հայաստան եւ այդտեղ աշխատիլ հողագործութեան ոլորտին մէջ: Այնուամենայնիւ, քաղաքական եւ տնտեսական հրատապ խնդիրներ թոյլ չեն տար իրականացնել այդ երազը: Հետեւաբար, ան Սուրիոյ մէջ կ’աշխատի որպէս քարշակավար: Սիրվարդ, տեսնելով իր ամուսնոյն համեստ եկամուտը, անոր օգնական ըլլալու նպատակով կը սկսի զբաղիլ ասեղնագործութեամբ՝ միաժամանակ պատրաստելով կեռաժանեակներ (քրոշէ):

Սիրվարդ եւ Խաչիկ Քիւրտեանները կը բախտաւորուին չորս զաւակներով: 1960ականներուն անոնք կը տեղափոխուին Պէյրութ, Լիբանան, ուր 1974 թուականին կը մահանայ Խաչիկը: 1991 թուականին Սիրվարդը իր ընտանիքին հետ կը տեղափոխուի Գանատա:

Սիրվարդ Քիւրտեան հակառակ իր յառաջացած տարիքին արդէն իսկ պատրաստած էր կեռաժանեակի բազմաթիւ պատեաններ՝ զոհասեղանի, իսկ մօտ 20 սկիհ ալ Թորոնթոյի, Հայաստանի եւ Արցախի հայկական եկեղեցիներուն համար: Ան միեւնոյն ատեն վարպետ խոհարար էր: Լաւապէս տեղեակ էր հայկական խոհանոցին:

Մեծապէս սիրուած ըլլալով իր զաւակներուն, թոռներուն եւ ծոռներուն կողմէ՝ Սիրվարդ մնաց ընտանիքի հաստատուն սիւնը: Եթէ իր հաստատակամութիւնը, համբերութիւնը եւ ջանադիր աշխատանքը կորով տուին դիմագրաւելու երիտասարդական տարիներու դժուարութիւններն ու դառնութիւնները, ապա Սիրվարդի երկարակեցութեան գաղտնիքը կը պարզուի նոյն ինքն իր խօսքերուն մէջ. «Երբ այսքան սէր ու բարի զգացումներ կը տեսնեմ շուրջս, չեմ ուզեր երթալ»: Սիրվարդը մշտապէս պիտի մնայ զինքը սիրող ընտանիքին եւ հարազատներուն յիշողութեան մէջ, որոնց կեանքին վրայ, անտարակոյս, բարերար ազդեցութիւն ձգեց իր խորունկ սիրով ու նուիրուածութեամբ:  

Աւարտին մեր կողմէն նշենք, որ Սիրվարդ Քիւրտեան մայրն էր, ՀԲԸՄ Դարուհի Յակոբեան Վարժարանի իր բոլոր աշակերտներուն սէրն ու յարգանքը վայելող ուսուցչուհի՝ Օրդ. Յասմիկ Քիւրտեանին ինչպէս նաեւ ՀԲԸՄ Լիբանանի Շրջանակային Վարչութեան երկարամեայ նախկին ատենապետ Յակոբ Ալթունեանի ազնիւ տիկնոջ: Այս առիթով մեր խորին ցաւակցութիւնները հանգուցեալին հարազատներուն եւ ընտանեկան պարագաներուն:

«Զ.»

Share Button

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Լրատուութեան գործընկեր