• London

  • Beirut

  • Moscow

  • Los Angeles

  • Paris

  • Sydney

  • Toronto

Արցախը Ջանքեր Կը Գործադրէ Հրադադարի Լիարժէք Պահպանման Համար՝ Պատրաստ Կանխելու Յարձակման Իւրաքանչիւր Փորձ. ԱԳՆ Մեկնաբանութիւն

13.05.2020   09:09

Արցախի Հանրապետութեան արտաքին գործոց նախարարութեան մեկնաբանութիւնը՝ Կրակի եւ ռազմական գործողութիւններու լիակատար դադրեցման մասին համաձայնագրի ուժի մէջ մտնելու 26-ամեակին կապակցութեամբ: Այս մասին կը տեղեկացնեն ԱՀ ԱԳ նախարարութենէն:

«1994 Մայիս 12-ին ուժի մէջ մտած է Կրակի եւ ռազմական գործողութիւններու լիակատար դադրեցման մասին եռակողմ համաձայնագիրը, որ ստորագրուած է Արցախի, Ատրպէյճանի եւ Հայաստանի կողմէ՝ Ռուսիոյ միջնորդութեամբ:

Հրադադարի մասին համաձայնագիրը ատրպէյճանա-ղարաբաղեան հակամարտութեան կարգաւորման գործընթացին մէջ միակ շօշափելի ձեռքբերումն է, որ հակամարտութեան հիմնական կողմերէն մէկուն՝ Արցախի Հանրապետութեան ուղղակի եւ լիիրաւ մասնակցութեամբ լիարժէք եռակողմ բանակցութիւններու արդիւնքն էր:

Անժամկէտ հրադադարին հասնելու ուղին դիւրին չէր։ Պատերազմին վերջ դնելու նախորդ փորձերը կը ձախողուէին Ատրպէյճանի դիրքորոշման պատճառով, որ, վստահ ըլլալով իր ռազմա-ճարտարագիտական գերազանցութեան մէջ, յոյս ունէր հակամարտութիւնը լուծել ուժային եղանակով: Դիւանագիտական յաջողութիւնը հնարաւոր դարձաւ միայն այն բանէն ետք, երբ Արցախի պաշտպանութեան բանակը ետ մղեց Ատրպէյճանի զինուած յարձակումը եւ ապահովեց հանրապետութեան անվտանգ սահմանները՝ ատով իսկ լրջօրէն խաթարելով հակամարտութիւնը ռազմական ուժի միջոցով լուծելուն ուղղուած Պաքուի ներուժը։

Անժամկէտ հրադադարի հաստատման մասին համաձայնագրին հասնելու ճանապարհին այլ խոչընդոտ մըն էր Արցախի Հանրապետութեան հետ ուղղակի բանակցութիւններ վարելու Ատրպէյճանի դժկամութիւնը: Սակայն իր ռազմական ներուժի զգալի տկարացումէն ետք Ատրպէյճանի իշխանութիւնները ոչ միայն դադրած են խոչընդոտել բանակցային գործընթացին մէջ պաշտօնական Ստեփանակերտի լիարժէք ներգրաւուածութիւնը, այլեւ իրենք բազմիցս անմիջական շփումներ նախաձեռնած են Արցախի իշխանութիւններուն հետ, ինչպէս՝ ամենաբարձր մակարդակով: Ուղղակի բանակցութիւններ վարելու համար հիմնական խոչընդոտի վերացումը թոյլ տուած է կեդրոնանալու էական հարցերու վրայ, ինչը հիմք դրած է յետագայ դիւանագիտական յաջողութեան՝ կրակի եւ ռազմական գործողութիւններու դադրեցման անժամկէտ վարչաձեւի հաստատման։

Դժուար է գերագնահատել 1994 Մայիս 12-ի համաձայնագրի կարեւորութիւնը, որ հնարաւորութիւն տուած է ատրպէյճանա-ղարաբաղեան հակամարտութիւնը տեղափոխելու քաղաքական-դիւանագիտական հուն եւ պայմաններ ստեղծելու, որպէսզի կողմերը միջազգային միջնորդներու աջակցութեամբ կարենան իրենց ջանքերը անմիջականօրէն կեդրոնացնել բանակցութիւններու միջոցով հակամարտութեան վերջնական կարգաւորման ուղիներ փնտռելու վրայ։

Ցաւօք, յետագայ տարիներուն հնարաւոր չեղաւ զարգացնել այս նուաճումը, որ պայմանաւորուած էր անով, որ Ատրպէյճանը վերադարձաւ առճակատման, սպառնալիքներու եւ Արցախի ուղղակի մասնակցութեամբ բանակցութիւններէն հրաժարուելու իր նախկին քաղաքականութեան։

1994 Մայիս 12-ի համաձայնագիրը ցոյց կու տայ, որ հակամարտութեան կարգաւորման գործընթացին յաջողութիւնը կախուած է երկու առանցքային պայմաններէ՝ հակամարտութիւնը ուժի միջոցով լուծելու հնարաւորութեան վերաբերեալ ցանկացած պատրանքի բացառում եւ լիարժէք եռակողմ բանակցութիւններու կազմակերպում, ուր հակամարտութեան իւրաքանչիւր կողմ բանակցութիւններ կը վարէ իր անունով եւ իր իրաւասութեան ներքոյ գտնուող հարցերուն շուրջ։

Արցախի Հանրապետութիւնը կը վերահաստատէ իր հաւատարմութիւնը հակամարտութեան բացառապէս խաղաղ կարգաւորման եւ հետեւողականօրէն ջանքեր կը գործադրէ հրադադարի լիարժէք պահպանման համար՝ պատրաստ ըլլալով կանխելու Ատրպէյճանի կողմէ հերթական յարձակման սանձազերծման ցանկացած փորձ»,- նշուած է մեկնաբանութեան մէջ։

Աջակցէ՛ ԶԱՐԹՕՆՔ-ին. Ապահովէ՛ Անոր Գոյերթը

 

Share Button

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Լրատուութեան գործընկեր