• London

  • Beirut

  • Moscow

  • Los Angeles

  • Paris

  • Sydney

  • Toronto

Դաւաճանութեան Մասին

30.01.2017   18:43

*ՍԱՐԳԻՍ ՓՈՇՕՂԼԵԱՆ*

Ընդհանրապէս տագնապերը ժողովուրդը անորոշութեան կամ խարխափումի կ’առաջնորդեն, եւ երբ անյայտ է «թշնամին», այսինք՝ պատճառները տագնապին ու լուծումը անկարելի, գիշերուան մէջ մթաստուեր կամ ցերեկին լուսաշող, հոն է որ ի յայտ կու գան միտքի մարդիկ, շրջահայեաց ու հեռատես, բարձրացնելու համար ճշմարտութիւնը. ցոյց տալու արեւը, հուսկ՝ ուղղութիւն շուար ժողովուրդին, այդպիսին  է առաջնորդ մտաւորականին պարտականութիւնը, որ յոյսի եւ լոյսի պիտի առաջնորդէ: Սակայն՝ այս սկզբունքն է, որ եթէ չիրագործուի, ոչինչ կը փոխուի ու կը շարունակուի անորոշութիւնն ու խարխափումը, որմէ միայն վնաս կարելի է ակնկալել աւելի խորացնելով խաւարը, յուսահատութիւնն ու թերութիւնները:

Շնորհակալութիւն այն անձին որ ֆէյսպուքի մէջ հատուած մը զետեղած էր «ԴԱՒԱՃԱՆՈՒԹԻՒՆ» խորագիրով, ուր ելոյթ կ’ունենար, բեմի վրայ, Աշոտ Ղազարեան, իրեն յատուկ վարպետութեամբ ու քանի մը անգամներ սրահը ծափահարութիւններով որոտաց… (ընդհանրապէս մարդիկ ուրիշներ հաճոյացնելու հետամուտ են եղած դժբախտաբար, հուսկ՝ խորքին մէջ խոցելի):

Առաջին բուռն ծափողջոյնները լսուեցան երբ Աշոտ Ղազարեան յայտարարեց. «Դաւաճանութիւնը մեր ազգին հիւանդութիւնն է»: Ի՜նչ պատիւ… եւ սկսաւ օրինակով մը թէ՝ հայր մը իր աղջիկը կ’ամուսնացնէ հարուստի մը, եւ առանց սիրոյ ամուսնութիւնը դաւաճանութիւնէ… իսկ երկրորդը՝ մեր ազգային տագնապին կ’առընչուի, որն է Արցախեան պատերազմի հարցը ու անկէ խուսափողներունը, շեշտելու համար հայու դաւաճան ըլլալը…հրահրելու համար հանդիսատեսը, որ պատրաստ էր ծափահարութիւններու. ինչ ընենք, աւերուած է կ’երեւի ժողովուրդին արժանապատուութեան չափանիշը, երբ պէտք է նայի Արարատի գագաթին՝ անկէ վեհութեան զգացումով նայի հարցերուն, հոգեպէս բաձրանալու:

Միթէ դաւաճանութիւն չէ՞ առանց այլ ժողովուրդներու պատմութենէն գաղափար մ’իսկ ունենալու, վերագրել կամ ազգայնացնել ա՛յն ինչ որ ընդհանուր է: Ո՞ր ժողովուրդը չէ ունեցած իր դաւաճանները, եթէ պէտք է այդ բառը գործածել. Քանի որ տեսակէտներու հակոտնեայ ընթացքի մէջ հեշտ է զիրար դաւաճան մակդիրով պսակել: Հռովմէական կայսրութեան մէջ քի՞չ էին նմանօրինակ դէպքեր եւ ամէնէն յատկանշականը, զոր տակաւին կը գործածենք ի պահանջել հարկին. «Դո՞ւն ալ, զաւակս, Փրուտոս»,- երբ Յուլիոս կեսարը կը դաշունահարէին…իսկ մեր պատանութեան՝ սովոր էինք գործածել «մատնիչ Յուդա» ածականը զիրար վարկաբեկելու:

Ե՛ւ ժողովուրդներու, ե՛ւ ընտանիքներու եւ նոյնիսկ անհատական յարաբերութիւններու մէջ շատ են դաւաճանական արարքներ: Մարդկային բնութեան մէկ արդիւնքն է. մարդ արարածը որ օրէնքներով սահմանած է ու կաշկանդած ինքզինք, անկարող է նոյն օրէնքները իրագործել ամբողջովին. հուսկ՝ կը յառաջանայ դաւաճանութիւնը:

Գալով ամուսնութեան… յատկանշական է հետեւեալ խօսքը.- «Իմ աղօթքս ա՛յլ է. ես կ’աղօթեմ որ առածս սիրեմ»: Հոգեւոր կայանէ մը լսեցի (սիրոյ ձայն- սաութ մահապպէ) պատասխանատու տիկնոջ մը ցաւը, երբ կը տեղեկացնէր զոյգի մը ամուսնական հարցը, որոնք հազիւ տարիէ մը ամուսնացած են եւ ամուսնալուծման դիմած՝ վեց տարուան սիրահարութենէ ետք…

Դաւաճանութի՞ւն- համընդհանուր երեւոյթ:

Դաւաճանութիւն է նաեւ ճշմարտութեան հանդէպ, երբ մարդկայինը ներկայացուի իբրեւ ազգային, ու մենք մեզի դատապարտենք:

Վերադառնալով ֆէյսպուքին, կար մեկնաբանութիւն մը թէ. «Պէտք է անցեալէն դաս առնենք» երանի՜… ասոր կ’ըսենք Հեկելի խօսքը.- «Պատմութեան դասը այն է որ … պատմութենէն դաս չենք առներ»:

Ու կարաւանը կը քալէ… բեմը չէ փակուած տակաւին ու «քրտինք արիւնով պետութիւն ենք ստեղծել, երկիր ենք ստեղծել ու մի վայրկեանում կորցրել ենք տալի»:

Ասոր ալ կ’ըսենք մարգարէութեան դարը անցած է:

Խստագոյն խաւարը տգիտութիւնն է, որը դաւաճանութիւն է գիտութեան ու լոյսի դէմ:

 

Share Button

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Լրատվական գործընկեր