• London

  • Beirut

  • Moscow

  • Los Angeles

  • Paris

  • Sydney

  • Toronto

Պատմութեան Մէջ Այսօր. ՅԱՐՈՒԹԻՒՆ ՇՄԱՒՈՆԵԱՆ

02.02.2019   00:14

«ԶԱՐԹՕՆՔ», ՊԷՅՐՈՒԹ – Յարութիւն Շմաւոնեան (1750, Շիրազ, Պարսկաստան – 2 Փետրուար 1824, Մատրաս), հայ հասարակական գործիչ, տպագրիչ, հայ առաջին պարբերականի՝ «Ազդարար»-ի հիմնադիր։

Ուսում ստացած է ծննդավայրին մէջ, քահանայ ձեռնադրուած է Ամենափրկիչ վանքին մէջ։ Մինչեւ 1777 թուական պաշտօնավարած է Շիրազի մէջ։ 1777-84  թուականներուն անցած է մենակեաց կեանքի, ինքնուրոյն ուսումնասիրած է պարսկերէն եւ արաբերէն լեզուներ ու գրականութիւն, փիլիսոփայութիւն, աստուածաբանութիւն, սորված է արհեստներ։

1784-ին որպէս աւագ քահանայ ուղարկուած է Մատրաս։ Տեղի հայութեան ծանօթացուցած է բրուտագործութեան, ձիթհանութեան եւ այլ արհեստներու։ 1789-ին հիմնադրած է Մատրասի երկրորդ հայկական տպարանը, իսկ 1794-ին` «Ազդարար»-ը։

1809-էն տպարանը յանձնած է իր աշակերտներուն, ամբողջապէս նուիրուած է գաղութի հասարակական-լուսաւորական կեանքին։ Ունեցած է ընդգծուած ռուսամէտ կողմնորոշում, սերտ կապերու մէջ եղած է Ռուսիոյ եւ Հայաստանի յառաջադէմ շրջանակներուն հետ, հանգանակութիւններ կազմակերպած է ի նպաստ կրթական եւ մշակութային գործին։

Share Button

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Լրատուութեան գործընկեր