• London

  • Beirut

  • Moscow

  • Los Angeles

  • Paris

  • Sydney

  • Toronto

Համբարձման Տօնը

20.05.2020   21:29

Հայ եկեղեցւոյ օրացոյցին եւ տօնակարգին համաձայն, Քրիստոսի հրաշափառ Յարութեան տօնին նախօրեակին, ունինք մեզ տօնին պատրաստող յիսուն օրեր, որոնք ոսկեայ առիթներ են ստեղծուած մարդ արարածին համար` խոստովանութեամբ, զղջումով, ապաշխարութեամբ, ինքնաճանաչումով եւ ինքնասրբագրութեամբ նախապատրաստուելու համար Ս. Յարութեան: Իսկ յիսուն օրեր ետք Փեսային ներկայութեամբ հոգեւոր հարսանիք եւ ուրախութիւն. զոր կը ճանչնանք ՅԻՆՈՒՆՔ կամ ՅԻՆԱՆՑ անունով: Յինանց կիրակիներն ալ պահքի կիրակիներուն նման, յատուկ անուններ կը կրեն.

  • Նոր Կիւրակէ (Կրկնազատիկ)
  • Աշխարհամատրան Կիրակի (Կանաչ Կիրակի)
  • Կարմիր Կիրակի
  • Տօն Երեւման Ս. Խաչին
  • Երկրորդ Ծաղկազարդ
  • Հոգեգալուստ (Պենտէկոստէ)

Այս անունները կ’օգտագործուին Զատիկէն ետք երկարող յիսուն օրերու կիրակիներուն համար, որուն 40-րդ օրը կը պսակուի Համբարձման տօնով, յիշատակութիւն մեր Տիրոջ այն քառասուն օրերուն որ իր աշակերտներուն երեւցաւ եւ Յարութիւն առած ըլլալը հաստատեց: Վերջին տասը օրերը իրենց աւարտին կը հասցնեն Ս. Հոգեգալուստով:

Նոր կտակարանեան ընթերցումներն են Գործք Առաքելոցի (1.6-11), Մարկոսի (16.19-20) եւ Ղուկասի (24.50-53) Աւետարաններուն մէջ:

Այստեղ կը մէջբերենք Առաքեալներու Գործերէն:

«Ուրիշ անգամ մը, երբ դարձեալ հաւաքուած էին, առաքեալները հարցուցին անոր.

Տէ՛ր, արդեօք հիմա՞ է ժամանակը երբ պիտի վերականգնես Իսրայէլի թագաւորութիւնը:

Յիսուս պատասխանեց.

– Դուք չէք կրնար գիտնալ ժամերն ու ժամանակները, որ Հայրը իր իշխանութեամբ որոշած է: Բայց երբ Սուրբ Հոգին իջնէ ձեր վրայ, զօրութեամբ պիտի լեցուիք եւ իմ վկաներս պիտի ըլլաք` Երուսաղէմի, ամբողջ Հրէաստանի եւ Սամարիայի մէջ, եւ մինչեւ աշխարհի ծայրամասերը:

Այս խօսքերէն ետք, մինչ անոր կը նայէին, Յիսուս երկինք համբարձաւ, եւ ամպ մը ծածկեց զինք անոնց տեսողութենէն: Եւ երբ առաքեալները տակաւին իրենց աչքերը երկինք յառած` Յիսուսի մեկնիլը կը դիտէին, ահա երկու սպիտակազգեստ մարդիկ երեւցան անոնց եւ ըսին.

– Ո՛վ Գալիլեացիներ, ինչո՞ւ կեցեր երկինքը կը դիտէք: Այս Յիսուսը որ երկինք համբարձաւ, օր մը դարձեալ պիտի գայ այնպէս` ինչպէս անոր երկինք երթալը տեսաք»:

 

Մեր Տիրոջ Յիսուս Քրիստոսի Համբարձումը երեւակայական կամ հեքիաթային դէպք մը չէ: Աստուածաշնչական եւ եկեղեցական հնագոյն արձանագրուած աւանդութեամբ հասած է մեզի: Տիրոջ համբարձումը ապացուցուած է Աւետարաններուն ճամբով, ինչպէս նաեւ վկայուած առաքեալներու կողմէ առաքելական նամակներուն մէջ: Այդ ապացոյցներէն միայն երեքը կը յիշեմ այստեղ:

Ա)  Առաջինը եւ հիմնական ապացոյցը Գործք Առաքելոց գիրքին մէջ յիշուած առաջին գլխուն դրուագն է, զոր վերեւ յիշեցինք:

Բ)  Գործք Առաքելոցի պատմութեան հետեւելով, որպէս ապրող օրինակ կը հանդիպինք Ստեփանոս անուն սարկաւագի մը, որ Աստուծոյ շնորհքով ու զօրութեամբ լեցուն մարդ մըն էր, եւ ժողովուրդին յաճախ հրաշքներ ու նշաններ ցոյց կու տար: Այս պատմութեան համաձայն ան կը ձերբակալուի օրուան եբրայեցի իշխանաւորներուն կողմէ, կը դատապարտուի յարուցեալ Քրիստոսի մասին տուած վկայութեան պատճառով եւ կը քարկոծուի. այս միջոցին Ստեփանոս Սուրբ Հոգիով լեցուած, աչքերը երկինք բարձրացուցած զԱստուած կը տեսնէ իր ամբողջական փառքով, եւ հետեւեալը կ’ըսէ «Ահա բացուած է երկինքը, եւ կը տեսնեմ Մարդու Որդին որ Աստուծոյ աջին կանգնած է» (Գրծ 8.56):

Գ)  Ասկէ մեկնելով առաքեալներուն վկայութեամբ բանաձեւուած եւ Նիկիոյ տիեզերական ժողովին (325) մէջ Հաւատոյ Հանգանակն է, որ մեր քրիստոնէական եկեղեցւոյ ու մեր ժողովուրդին կը սորվեցնէ Քրիստոսի Համբարձման իրողութիւնը «Յերրորդ աւուր յարուցեալ. ելեալ ի յերկինս նովին մարմնովն` նստաւ ընդ աջմէ Հօր»:

            Հայ առաքելական եկեղեցւոյ տօնացոյցին համաձայն, Տէրունի օրերու տօնակատարութիւնը կ’երկարի մի քանի օրուան վրայ ըստ մեր եկեղեցւոյ սուրբ հայրերուն սահմանած կանոններուն համաձայն. եկեղեցին համոզուած է նոյն եւ նման է նաեւ երկինքի մէջ: Մեր Փրկչին Համբարձման տօնը ինը օրերու վրայ կ’երկարաձգուի եւ իւրաքանչիւր օր նոյնպէս կը տօնախմբուի հրեշտակներու ինը դասակարգերուն կողմէ, որոնք կ’ընդունին եւ կը հիւրընկալեն Տէրը. իւրաքանչիւր օր մէկ դասակարգի հետ: Գեղեցիկ աւանդութեամբ մը հետեւեալը կը պատմուի մեզի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ երանելի Հայրապետին կողմէ: Պատմութիւնը ծանօթ է բոլորիս թէ սուրբը տասներկու ահաւոր չարչարանքներ կրելէ ետք, դատապարտուեցաւ եւ խոր վիրապ նետուեցաւ Տրդատ թագաւորին հրամանով. այնտեղ ամէն օր Աստուծոյ կողմէ հրեշտակ մը (կնոջ կերպարանքով) կու գար խոր վիրապի մուտքին եւ հաց կը մատակարարէր եւ կը մխիթարէր: Այդ հրեշտակը մէկ օր բացակայած էր: Յաջորդ օրը Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ երբ հարցուց հրեշտակին թէ ինչո՞ւ չէր եկած: Հրեշտակը յայտնեց. «Ո՜վ Ս. Գրիգոր, միածին Յիսուս Քրիստոսը երբ երկինք համբառցաւ, ինը կարգ հրեշտակներու քով մէկական օր կեցաւ: Այդ ինը օրերու մէջ օր մըն ալ մեր կարգը ուրախութիւն կ’ընէ. երէկ ալ համբարձման չորրորդ օրն ըլլալով` կարգը մերն էր: Մեծ ուրախութիւններ ըրինք, եւ այդ պատճառով քովդ չկրցայ գալ»:

            Առ այդ, սիրելի ընթերցող, մեր Տէրը Յիսուս Քրիստոս քառասուն օրեր երկրի վրայ երեւնալէն ետք եւ երկինք համբառնալէն առաջ հետեւեալը պատուիրեց իր աշակերտներուն. «Ամէն իշխանութիւն տրուեցաւ ինծի երկինքի մէջ եւ երկրի վրայ: Ինչպէս որ Հայրը զիս ղրկեց, այնպէս ալ ես ձեզ կը ղրկեմ: Հետեւաբար, գացէք եւ բոլոր ժողովուրդները ինծի աշակերտ դարձուցէք: Զանոնք մկրտեցէք` Հօրը եւ Որդիին եւ Սուրբ Հոգիին անունով: Անոնց սորվեցուցէք այն բոլոր պատուիրանները որ ես ձեզի տուի. եւ ահա միշտ ձեզի հետ պիտի ըլլամ, մինչեւ աշխարհիս վախճանը» (Մտ 28.18-20):

            Մեր Տէրը համբառցաւ երկինք եւ նստեցաւ Հօր աջ կողմը: Այս համբարձումով Քրիստոս նոր դիրք մը չստացաւ, այլ այս բոլորը արդէն իսկ ունէր ի սկզբանէ: Յովհաննու աւետարանին մէջ հետեւեալը գրուած է. «Եւ այժմ, ո՜վ Հայր, փառաւորէ՜ զիս այն փառքով որ ունէի Քու հետդ` աշխարհի գոյութենէն առաջ» (Յհ 17.5):

            Այսօր, Տիրոջ համբարձումով մեզի` հաւատացեալներուս կը փոխանցուի շնորհքը Տիրոջ հետ վերանալու Աստուծոյ ներկայութեան եւ մեզի պարգեւած կեանքը ապրելու մեր հայեացքը երկնքին, երանութեան ու յաւիտենականին ուղղելով: Մաղթենք որ Տէրը մեզ եւս արժանի ընէ իր ներկայութեան եւ ուրախութեան`երկնքի մէջ:

ՕՇԻՆ ՎՐԴ. ՉՈՒԱԼԵՐԹԱՆԵԱՆ

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւն

Աջակցէ՛ ԶԱՐԹՕՆՔ-ին. Ապահովէ՛ Անոր Գոյերթը

Share Button

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Լրատուութեան գործընկեր