• London

  • Beirut

  • Moscow

  • Los Angeles

  • Paris

  • Sydney

  • Toronto

Տեսակէտ. Այս Պոռթկումին Գլխաւոր Թիրախը՝ Փտած Համակա՞րգն Է, Թէ՝ Հըզպալլան

16.12.2019   08:38

Հիմնուելով ազատ խօսքի եւ բազմակարծութեան մեր դաւանանքին վրայ, տեղ կու տանք յարգելի Մեթրին հետեւեալ յօդուածին, ոչ անպայմանօրէն բաժնելով այնտեղ նշուած կարգ մը տեսակէտերը:

«Խմբ.»

Ներկայ գրութեան նախորդած գրութիւնը («Թայֆէականութիւնը Կ՚արտօնէ՞ Յաջողեցնել՝ Յեղափոխութիւն») հապճեպ ու խտացեալ ներածական մըն էր միայն՝ շարունակուող այս աննախընթացօրէն Լիբանանի ամբողջ աշխարհագրական տարածքի բնակչութիւնը զօրաշարժի ենթարկած զանգուածեղ պոռթկումին մասին, որուն տուն տուող պատճառը՝ Լիբանանի թայֆէա-բուրժուական, վայրի դրամատիրական ու նոր-ազատական համակարգին վերջին երեք տասնամեակներու տեւողութեան տարածած հարիրիական փտածութեան ու Թա՚էֆի Համաձայնութեամբ երկիրը սուէտական գաղութի վերածումին ու սիւննիական մենատիրութեան հաստատումին հետեւանքով ստեղծուած տնտեսական, ելեւմտական, քաղաքական եւ ընկերային աննախադէպ ճգնաժամն էր։ Այս պոռթկումը 17 Հոկտեմբերին տարերայնօրէն սկսած էր մայրաքաղաքի կեդրոնական Ռիատ Սոլհի հրապարակէն՝ խելակորոյս, անղեկավար եւ խաղաղասէր ամբոխի մը կողմէ, սովորական՝ ոչ զանգուածային տարողութեամբ, ինչպէս բազմիցս տեղի ունեցած էր անցեալ տարիներուն, ժողովուրդին թայֆէական բաժանուածութեան պատճառով։ Սակայն, երկու շաբաթներ առաջ, նոյն հրապարակին վրայ, Կոմկուսի առաջնորդութեամբ կայացած էր վիթխարի, խաղաղ եւ կարգապահ (բայց քաղաքական ու ընկերա-տնտեսական հակահամակարգային յստակ ու ճշդորոշ կարգախօսներով ու պաստառներով) ցոյց մը եւ նստացոյց մը, որուն չհետեւեցան զանգուածները՝ Լիբանանի ամբողջ տարածքին վրայ, ըստ իրենց սովորութեան։ Սակայն, տարերային պոռթկումէն միայն երեք օրեր ետք, արդէն իսկ պոռթկումը սկսաւ ղեկավարուիլ ԱՄՆ-ի դեսպանատունէն դուրս հաստատուած մութ «գործողութեանց սենեակ»է մը, դեսպանատան զինուորական կցորդին կողմէ… եւ՝ յեղակարծօրէն, պոռթկումը տարածուեցաւ կայծակնային, արտասովոր արագութեամբ՝ Լիբանանի ամբողջ տարածքին վրայ, հիւսիսէն հարաւ եւ արեւելքէն արեւմուտք, բոլորովին նոր կարգախօսներով՝ հանրապետութեան նախագահին, անոր կուսակցութեան եւ անոր դաշնակից Հըզպալլայի դէմ, որոնք ոչ մէկ պատասխանատւութիւն ունեցած են ստեղծուած ճգնաժամին մէջ…։ Սկզբնական պոռթկումին հակահարիրիական ուղղութիւնը փոխուեցաւ հակահըզպալլայի… եւ ամերիկեան իմփերիալիզմի բանբերները իրարու յաջորդեցին գալով Պէյրութ, եւ վերջինը՝ հռչակաւոր տխրահռչակ Ֆիլթմէնը, որ սպառնաց պետական պատասխանատուներուն՝ եթէ դուք չկռուիք Հըզպալլայի դէմ, ապա երկիրը պիտի հասցնենք անիշխանական անկայունութեան… եւ առանց մեր արտօնութեան պիտի չկարողանաք օգտուիլ Լիբանանի ծովային նաֆթէն։ Այս խօսքերը վերամբարձ ոճով բարբառող Լիբանանի թշնամին կրնա՞յ անկեղծ եւ հոգեմտային առողջութիւն ունեցած ըլլալ, երբ երէկի Աշխարհի ոստիկանապետը եղող իր պետութիւնը եւ ատոր հովանաւորած սիոնական տարատնկեալ պետութիւնը այսօր՝ չեն համարձակիր «կռուելու Հըզպալլայի դէմ»… եւ պատրանքը կ՚ունենան ուրիշի ձեռքերով իրենց շագանակը հանել կրակէն…։ Ֆիլթմէն նաեւ ախմախօրէն սպառնաց, թէ՝ պիտի դադրեցնեն Լիբանանեան Բանակին ԱՄՆ-ի օգնութիւնները… ակամայ խոստովանելով, որ բանակին այդ «օգնութիւն» կոչուածը կաշառք մըն էր՝ որ կռուէր Հըզպալլայի դէմ…։ Յայտնօրէն, սնանկացող իմփերիալիզմը շուարած է։

Ուրեմն, այսօր՝ համաշխարհային յետադիմութիւնը, ամերիկեան իմփերիալիզմի ղեկավարութեամբ, եւ սիոնական Իսրայէլի, փանթուրքական Թուրքիոյ եւ Սէուտական Արաբիոյ գլխաւորութեամբ՝ Արաբական Ծոցի երկիրներու մասնակցութեամբ, պատերազմ հռչակած է Լիբանանի դէմ, ինչպէս երէկ (2011-ին) պատերազմ հռչակած էր Սուրիոյ դէմ… Լիբանանը նկատելով՝ Իրան-Սուրիա անհնազանդ առանցքին անբաժանելի անդամը, քանի որ նախագահ Աուն եւ իր փեսան՝ Ժըպրան Պասիլ, ոչ միայն Հըզպալլայի դաշնակիցն են, այլեւ՝ Սուրիոյ բարեկամը…։

Այո՛, սպառնալիքը ծանրակշիռ է, եւ արձակուած՝ ՖԻԼԹՄԷՆի ուռուցիկ ոճով։ Սակայն, սպառնացողը այսօր՝ այն չէ, ինչ որ երէկ էր… իսկ Իրան-Սուրիա-Լիբանան առանցքը կ՚երկարի մինչեւ Ռուսաստան եւ Չինաստան, որոնք՝ բարեբախտաբար, կը ներկայացնեն Արեւելքը, որ յառաջընթացի մէջ է, մինչդեռ սպառնացող ԱՄՆ-ը կը ներկայացնէ իմփերիալիստ Արեւմուտքը, որ նահանջի մէջ է, ինչ որ կրկնակ բարեբախտութիւն է։ «Արեւելքը հիմի՝ հին Արեւելքը չի՛», պիտի ըսէր Ազատ Վշտունին այսօր, որ երէկ՝ 70 տարիներ առաջ, Չինական Յեղափոխութեան վաղորդայնին, ըսած էր. «Չինը հիմի՝ հին Չինը չի…»։ Եւ Ֆիլթմէնի «ուռուցիկ ոճը» այսօր՝ սնամէջ է, «պայթուցիկ չէ»… այլ՝ «թռուցիկ» (ինչպէս պիտի ըսէր այսօր՝ Յովհաննէս Աղպաշեանը (Խիկար)… ոճերը դիպուկ մեկնաբանող երգիծագիրը։

  • • •

Սկզբնական տարերային պոռթկումը՝ երբ յաջողեցաւ տապալել այս երկրի թայֆէա-բուրժուական համակարգի կառավարութիւնը, եթէ յաջողի Կոմկուսի ալ աջակցութեամբ մաքրագործել իր շարքերը ներթափանցած օտարամուտ վարձկան տարրերէն, եւ այս անգամ ստեղծել՝ գլուխ ունեցող ըմբոստութիւն մը, որ պիտի կարողանայ պարտադրել օրէնսդրական լիազօրութիւններով օժտուած փոխանցումի կառավարութիւն մը, որ կարողանայ իրականացնել սկզբնական տարերային պոռթկումին հետապնդած հիմնական չնենգափոխուած նպատակը (որ է՝ արմատապէս փոխել հին թայֆէա-բուրժուական համակարգը), այդ փոխանցման կառավարութեան առաջնահերթ քայլերը պիտի ըլլան հետեւեալները.

 

Ա.    ՕՐԷՆՍԴՐԱԿԱՆ ՔԱՅԼԵՐ

1 –     1990-ական թուականներէն մինչեւ այսօր պետական բոլոր պաշտօնատարներու համար վերացնելու դրամատնային գաղտնիութեան օրէնքը պահանջող օրէնք, որպէսզի՝ թափանցիկ քննութեամբ ճշդուին անոնց հարստութեան աղբիւրները։

2 –     Օրէնսդրական հրամանագրով առկախել նախարարներու եւ երեսփոխաններու պաշտօնատարական անձեռնմխելիութիւնը։

3 –     Օրէնսդրական հրամանագրով բարեփոխել Հաշուեքննիչ Դիւանի օրէնքը՝ ասոր որոշումը կամ կարծիքը պարտադիր դարձնելով կառավարութեան։

4 –     Փտածութեան եւ ապօրինի կերպով հարստացման թղթածրարները փոխանցել ատակութիւն եւ մաքուր վարք ունեցող դատաւորներուն։

5 –     2015 թուականէն մինչեւ այսօր այն բանտարկեալները, որոնք բանտարկուած են այս համակարգին փոփոխութիւնը պահանջող ցոյցերուն մասնակցած ըլլալնուն համար։ Ազատ արձակել՝ փակելով անոնց թղթածրարները եւ պատժել ոստիկանները, որոնք բիրտ ուժ գործածած են ցուցարարներուն վրայ։

6 –     Պատժել Ապահովութեան Ուժերու այն տարրերը, որոնք չարչարած են ձերբակալեալներ կամ բանտարկեալ եւ կամ օգնած են դատապարտեալներու բանտէն փախուստին։

 

Բ.    ՏՆՏԵՍԱԿԱՆ ՔԱՅԼԵՐ

1 –     Դրամատուներէն վերստանալ այն բոլոր գումարներն ու շահերը, որոնց տիրացած են Կեդրոնական Դրամատան տնօրէնին կատարած ելեւմտական կարգադրութիւններէն։ 

2 –     Վերստանալ այն բոլոր գումարները, որոնք թալանուած են Պետական Գանձէն…։

3 –     Երեք տարիներ շարունակ՝ դրամատուներու շահերէն տոկոս մը փոխանցել Պետական Գանձին։

4 –     Վերջնականօրէն դադրեցնել վճարումը այն տոկոսներուն, որոնք դրուած են դրամատուներուն կողմէ, Պետական Պարտքին վրայ, զոր Պետութիւնը առած է դրամատուներէն… իբրեւ փոխառութիւն, եւ ոչ թէ իբրեւ տուրք…։ Պետութիւնը իր պարտքերով գոյատեւելու ախտին պատճառով, դրամատուներէն փոխ առած էր 85 միլիառ տոլար… եւ ամէն տարի լիբանանեան դրամատուներուն կը վճարէր իբր տոկոս՝ 6 միլիառ տոլար։

5 –     Պետական Ընդհանուր Պարտքին արտաքին պարտքերու գումարը վերատեսութեան ենթարկել, իսկ դրամատուներէն առնուած պարտքերը՝ նուազեցնել, թիւ 4-ին մէջ յիշուած տոկոսներուն ջնջումին հետ միատեղ…։ (Այս երկու պարտքերուն տարեկան տոկոսները ներկայիս հասած են տարեկան շուրջ 3 միլիառ տոլարի… շարունակաբար աւելցնելով Պետութեան Արտաքին Պարտքին գումարը)։

6 –     Դրամատուներու մօտ պահ դրուած մէկ միլիոնէն վեր եղող գումարներուն վրայ հաստատել 20%-է աւելի տոկոսով տուրքեր, որպէսզի կարելի ըլլայ, գէթ մասամբ, վճարել Պետական Ընդհանուր Պարտքին վրայ դրուած տոկոսները։

7 –     Դադրեցնել՝ վերացնել կենսական նիւթերու մենաշնորհները երկրին մէջ։ Եւ՝ առաջին հերթին, պետութիւնը ի՛նք ստանձնէ ցորենի, ուժանիւթերու եւ դեղորայքի ներածման մենաշնորհը…։

8 –     Հաստատել եկամուտի տուրքերու յառաջադէմ դրութիւնը, որպէսզի կարելի ըլլայ իրականացնել՝ երկրի հարստութեան եւ եկամուտներու արդար վերաբաշխումը, նուազեցնելու համար գերհարուստներու եւ գերաղքատներու միջեւ գոյութիւն ունեցող անդունդին խորութիւնը։ (Ներկայիս բնակչութեան միայն 1%-ը խլած է երկրի հարստութեան 50%-ը, իսկ բնակչութեան մնացեալ 99%-ին կը մնայ հարստութեան 50%-ը։

9 –     Ջնջել՝ վերացնել ներկայիս գործող բոլոր տեսակի «սնտուկ»ները, որոնք չեն նպաստեր ժողովուրդի կարիքներուն, այլ՝ կուլ կ՚երթան հարուստ տզրուկներուն, եւ ատոնց փոխարէն՝ հաստատել ծրագրաւորումի եւ բնակեցումի նախարարութիւններ, որոնք պիտի մշակեն բնակեցումի համապարփակ ծրագիր մը, կառուցելու՝ համեստ խաւերուն մատչելի գիներով բնակարաններ, եւ հաստատելու վարձակալական արդիական եւ ընկերային արդարութեան վրայ հիմնուած օրէնք մը, քաղաքացիներուն ապահովելու համար արժանավայել բնակարաններ, յարգելով երկրի Սահմանադրութիւնը, որ կ՚երաշխաւորէ մարդոց բնակարանի իրաւունքը եւս… եւ պիտի գծեն երկրին պակսող արդիւնաբերութեան եւ հողագործութեան զարգացման ծրագրեր։

10 –   Միայն մէկ տարուայ ժամանակամիջոցին, մշակել՝ երկրի ենթակառոյցը բարեկարգելու համապարփակ ծրագիր մը, գէթ մասնակիօրէն լուծել ելեկտրականութեան թնճուկը, Լիբանանի բոլոր մուհաֆազաներուն վրայ տարածուող հանրային փոխադրութեան արդիական ցանց մը հաստատել, համապարփակ ու առողջապահական լուծում մը գտնել աղբերու մարզի թնճուկին, եւ՝ արտակարգ առաջնահերթութիւն տալ կենսոլորտի մաքուր պահպանումին։

11 –   Տնտեսական ու ելեւմտական (ֆինանսական) մարզերուն մէջ որդեգրել նոր մօտեցումներ՝ առաջնահերթութիւնը տալով արդիւնաբեր մարզերուն, որոնք աշխատատեղեր կը ստեղծեն ու կը նուազեցնեն գործազրկութեան ներկայի բարձր տոկոսը, որ հետեւանքն է՝ ոչ-արդիւնաբեր տնտեսակարգին։

12 –   Երկրի տնտեսութիւնը զօրացնելու համար, եթէ հարկ է որդեգրել՝ սոցիալիստական տնտեսութեան միջոցառումներ, չվարանիլ ու որդեգրել զանոնք, պահպանելով հանդերձ «Ազատ Տնտեսաձեւ»ը (կապիտալիզմը), քանի որ կապիտալիստական տնտեսաձեւ ունեցող գերզարգացած ու գերհզօր պետութիւններն անգամ՝ 20-րդ դարու 70-ականներէն ի վեր, կ՚օգտագործեն սոցիալիստական տնտեսութեան միջոցառումները՝ յաղթահարելու համար իրենց տնտեսութեան ճգնաժամը, սակայն այդ միջոցառումները «մկրտելով» տարբեր անուններով…։ ԱՄՆ-ի մէջ կը գործածեն Pentagon Systerm անունը, իսկ միւս կապիտալիստական տնտեսաձեւի պետութիւններուն մէջ կը գործածեն Capital Control անունը… որպէսզի չխոստովանին, թէ՝ կապիտալիզմը ճգնաժամի մէջ է, իսկ սոցիալիզմը՝ բարգաւաճումի…։

 

Գ.    ՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՔԱՅԼԵՐ

1 –     Գործադրել գաղութարար Ֆրանսայի Բարձր Կոմիսարին, 1923 թուին, երկրին պարտադրած Սահմանադրութեան Յօդ. 22-րդի եւ Յօդ. 95-րդի տրամադրութիւնները, որոնք մօտ մէկ դար առաջ կը պահանջէին աստիճանաբար ջնջել քաղաքական թայֆէականութիւնը Լիբանանի մէջ։ Մինչդեռ, Լիբանանի թայֆէա-բուրժուական դասակարգը աւելի յետադիմական ըլլալով քան ֆրանսական գաղութարարները, աստիճանաբար աւելի խոր խրեց քաղաքական թայֆէականութիւնը իր համակարգի պետական կառոյցին մէջ։ Ուրեմն, փոխանցման կառավարութիւնը պարտի գործադրել այդ երկու յօդուածները։ Նախ՝ կազմելով այն Ազգային Յանձնաժողովը, որ պիտի մշակէ՝ քաղաքական թայֆէականութիւնը ջնջելու ծրագիրը։ Ապա՝ օրէնսդրական հրամանագրով հրատարակէ ընտրական նոր ոչ-թայֆէական օրէնքը, այլ՝ քաղաքային, Լիբանանը ամբողջ մէկ ընտրաշրջան նկատելով, համամասնական դրութեամբ եւ քուէարկելու իրաւունք տալով 18 տարիքին հասած քաղաքացիներուն՝ լիբանանցի քաղաքացիներուն վերադարձնելու համար իրենց իրաւահաւասարութիւնը, որ դեմոկրատիայի առաջին պայմանն է, վերջ դնելով «Համախոհական Դեմոկրատիա»յի ՄԵԾ ՍՈՒՏԻՆ։ Այսպիսի ընտրական օրէնքով, լիբանանցիները պիտի դառնան իրաւահաւասար քաղաքացիներ, որոնք առաջին ու գերիվեր հպատակութիւնը կ՚ըլլայ լիբանանեան (ոչ կրօնական-յարանուանական), եւ՝ կը միաւորուին երկրի ժողովուրդը եւ պետութիւնը, կազմելով հայրենիք մը, որ բոլորինն է։

2 –     Ընտրական այս նոր օրէնքին հիման վրայ կ՚ընտրուի երեսփոխանական ժողով, եւ ապա՝ այս խորհրդարանը կ՚ընտրէ երկրին նախագահը։ Իսկ համայնքները շահագրգռող մասնայատուկ հարցերու համար կ՚ընտրուի խորհուրդ մը կամ ծերակոյտ մը՝ անոնց մէկական ներկայացուցիչներով, հայկական յարանուանութիւնները միաւորելով մէկ ազգային փոքրամասնական համայնքի մէջ։

3 –     Նոր խորհրդարանը նաեւ կ՚որդեգրէ փոխանցման կառավարութեան առաջարկած «Անձնական Իրաւանց Քաղաքային Օրէնք»ի նախագիծը։ Այս օրէնքը պիտի փոխարինէ բոլոր 18 համայնքներու կրօնական կանոնները, եւ՝ բնականաբար, պիտի ըլլայ աւելի ժամանակակից եւ արդար, քան՝ բոլոր համայնքներուն կրօնական կանոնները անխտիր։ Քանի որ, ասոնց կանոնները հնաբոյր ու ժամանցուած են, իսկ կրօնական դատաստանական խորհուրդներու դատաւորները՝ մեծամասնութեամբ, արհեստավարժ չեն։ Անձնական իրաւանց քաղաքային այս օրէնքը, ընտրական նոր օրէնքին նման, պիտի միաւորէ լիբանանցիներու իրաւունքները՝ միաւորելով ժողովուրդը եւ պետութիւնը…։ Ներկայի դրութեամբ, կրօնական կանոնները ոչ միայն այլազան են, այլեւ՝ Լիբանանի քաղաքային ամուսնութիւններու պարագաներուն, ստիպուած են գործադրելու ընտանեկան այլազան օտար օրէնքներ (այսինքն՝ իւրաքանչիւր քաղաքային ամուսնութեան պարագային, լիբանանեան քաղաքային դատարանները հարկադրուած են կիրարկելու այդ ամուսնութիւնը կնքող պետութեան օրէնքը… համաձայն այն իրաւական կանոնին, թէ՝ ամուսնութիւնը կնքող օրէնքը միայն իրաւասու է զայդ լուծելու…)։

4 –     Այս փոխանցման կառավարութիւնը նաեւ պարտի մշակել երկրի անվտանգութեան պաշտպանութեան յստակ ու ճշդորոշուած հայեցակարգ եւ ստրատեգիա, միաժամանակ դիմորոշելով՝ երկրին սպառնացող թշնամի եւ երկրին բարեկամ պետութիւնները, առանց քօղածածկելու երկու բացորոշ թշնամի պետութիւնները՝ Սիոնական Իսրայէլն ու Փանթուրքական եւ Նոր-օսմանական Թուրքիան, եւ առանց մոռնալու՝ չորս բարեկամ եւ յուսալի պետութիւնները (դրկից Սուրիան, Փանթուրքիզմի, Նոր-օսմանիզմի եւ Սիոնիզմի դէմ կանգնող Իրանը, Փութինեան Ռուսաստանը եւ Ժողովրդային Կարմիր Չինաստանը), որոնք բազմիցս արտայայտած են իրենց պատրաստակամութիւնը՝ փոխադարձ շահերու հիման վրայ գործակցելու Լիբանանի հետ…։ Լիբանանի անկախութեան տօնին առիթով, Ռուսաստանի եւ Չինաստանի նախագահները կրկին անգամ Հանրապետութեան նախագահը շնորհաւորեցին եւ անոր վերյիշեցուցին իրենց երկիրներուն պատրաստակամութիւնը՝ այս ճգնաժամային օրերուն բարեկամաբար գործակցելու Լիբանանի հետ…։

5 –     Վերեւ յիշուած չորս պետութիւններու առանցքին, ներկայիս, արդէն de facto եւ մասնակիօրէն, Լիբանան մաս կը կազմէ՝ իր բանակով, Հըզպալլայով, նախագահով, խորհրդարանի եւ կառավարութեան մեծակշիռ թեւով եւ ժողովուրդի մեծամասնութեամբ։ Հետեւաբար, անցումային նոր կառավարութիւնը, առաջին հերթին, պարտի վերականգնել՝ Սուրիոյ հետ բնականօրէն բարեկամական, եղբայրական յարաբերութիւնները, որպէսզի Լիբանան դառնայ լիարիւն եւ de juré անդամը այս առանցքին, օգտուելու համար յառաջընթացող առանցքին բարիքներէն…, վերջ տալով այն հին խաբկանքին թէ՝ Արեւմուտքը (որ նահանջի մէջ է) եւ իրեն մանկլաւիկ Արաբական Ծոցի թագաւորներն ու էմիրները կ՚ուզեն անկեղծօրէն օգնել նոր Լիբանանին (այսինքն՝ Լիբանանի Գ. Հանրապետութեան)։ Քանի որ ասոնք ստեղծեցին, Թա՚էֆի Համաձայնութեամբ, Սէուտա-Հարիրիական Բ. Հանրապետութիւնը, որ քանդեց Լիբանանի տնտեսութիւնը։ Ասոնք են, որ շեղեցնել կը ջանան սկզբնական պոռթկումը իր նպատակէն (որ է՝ տապալումը Բ. Հանրապետութեան համակարգին)։ Ասոնք, հիմա՝ հարիւրաւոր միլիոն տոլար կը թափեն Լիբանանի մէջ, պահպանելու համար հին համակարգը, խափանելով՝ պոռթկումին վերածումը ըմբոստութեան եւ յեղափոխութեան։ Ուրեմն, ասոնք հակա-յեղափոխականներ են, եւ կ՚ուզեն ամէն գնով պահպանել հին համակարգը, որ իրենց շահերը կը պաշտպանէր, ի վնաս՝ Լիբանանի շահերուն, անկախութեան եւ ազգային գերիշխանութեան։ Այս հակա-յեղափոխականները կ՚ուզեն պահպանել Բ. Հանրապետութիւնը, առանց Նախագահին եւ Հըզպալլային, որոնք չհնազանդեցան իրենց։ Ուրեմն, այսօր՝ բոլոր այն ցուցարարները, որոնք մոռացութեան կու տան որ Լիբանանի ներկայի տնտեսական ու ելեւմտական ճգնաժամը 30 տարիներ առաջ ստեղծուած Սէուտա-հարիրիական Բ. Հանրապետութեան համակարգին հետեւանքովն է, եւ նենգամտաբար ճգնաժամին պատասխանատու կը նկատեն Նախագահն ու Հըզպալլան, գիտակցաբար՝ վարձկանները, եւ անգիտակցաբար՝ հիսթերիային զոհերը (մոլորեալները), կը պաշտպանեն Բ. Հանրապետութեան համակարգը… ի շահ՝ ամերիկեան իմփերիալիզմի, Սիոնիզմի, Փանթուրքիզմի եւ Սէուտա-սիոնական Արաբական Ծոցի նաֆթային փեթրօ-տոլարային երկիրներու թագաւորներուն եւ էմիրներուն, որոնք նստած՝ արաբական նաֆթի հորերուն վրայ, միւս արաբները  կը զրկեն իրենց բաժին ինկած իրաւունքէն…։ Մինչդեռ, Հիւկօ Չաւէզ, Վենեզուելլայի նաֆթը նկատեց Լատին Ամերիկայի բոլոր երկիրներուն համայնական իրաւունքը, եւ անոնց մատակարարեց նաֆթը՝ աժանագոյն գիներով… քանի որ սոցիալիստական արեւելում ունէր։

 

Սա՚ատ Հարիրին ինք թիւ մէկ պատճառն է նոր անցումային կառավարութեան կազմումին, որուն ջանադիր է Հանրապետութեան նախագահը, որ բազմիցս հրաւիրեց Պոռթկումի ցուցարարները երկխօսութեան, բայց միշտ մերժուեցաւ կոյր մերժումով, քանի որ ասոնց մեծամասնութիւնը փաստօրէն կը հետեւի ԱՄՆ-ի դեսպանատան զինուորական կցորդին, Սամիր Ժա՚աժա՚այի, Ուալիտ Ժոմպլաթի, Փաղանգաւորներու, նոյնինքն Սա՚ատ Հարիրիի եւ Սէուտական Արաբիոյ դեսպանին հրահանգներուն։ Ասոնք կ՚ուզեն պահպանել Բ. Հանրապետութեան համակարգը, եւ Սա՚ատ Հարիրին թէ կը մերժէ նախագահին հետ խորհրդակցաբար կազմել նոր կառավարութիւն եւ թէ կը մերժէ ուրիշ սիւննիթի մը նշանակումը այս պաշտօնին համար…։ Ինչ որ կը նշանակէ, որ Լիբանանի թշնամիներու ճակատը կազմող վերոյիշեալները կ՚ուզեն տապալել երկրի պետական կառոյցը ամբողջութեամբ, ներառեալ՝ Նախագահին եւ Հըզպալլային, որ կը ստեղծէ պետական կառոյցի պարապ մըքուլլուն եա՚նի քուլլուն» կարգախօսով), եւ կամ ալ՝ ընդունիլ Սա՚ատ Հարիրիի պահանջը զուտ թեքնոքրաթ կառավարութեան մը (իր վարչապետութեամբ), հեռացնելով Նախագահն ու անոր կուսակցութիւնը Հըզպալլայի հետ միասին…։ Այսինքն՝ Բ. Հանրապետութեան վարչապետը ինք որոշէ այդ թեքնոքրաթ կոչուած կառավարութեան կազմին նախարարները, որոնց անուանացանկը պատրաստուած է արդէն ԱՄՆ-ի դեսպանատան զինուորական կցորդին «գործողութեան սենեակ»ին կողմէ… եւ այդ ապօրինի ծնունդ կառավարութիւնը զինուորական արտաքին միջամտութիւն խնդրէ կռուելու համար Հըզպալլայի դէմ՝ քանդելով Լիբանանը ստուգապէս։

Հետեւաբար, այս սադայէլական պատերազմը կրնայ երկար տեւել, սակայն չի կրնար պսակուիլ Լիբանանի թշնամիներուն յաղթանակով։

Մեթր ԳԱՍՊԱՐ  ՏԷՐՏԷՐԵԱՆ

Share Button

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Լրատուութեան գործընկեր