• London

  • Beirut

  • Moscow

  • Los Angeles

  • Paris

  • Sydney

  • Toronto

Տօն Վերափոխման Սուրբ Աստուածածնի

15.08.2019   00:15

Աշոտ Աբղ. Խաչատուրեան

Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութիւն

Հայաստանեայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցւոյ հինգ տաղաւար Տօներէն մէկը հանդիսացող Սուրբ Աստուածածնայ վերափոխման տօնը, մեծ շուքով ու փառաւոր յիշատակութեամբ կը տօնուի Օգոստոս ամսուան տասնհինգերորդ օրուան հանդիպակաց Կիրակին:

Սոյն օրուան յիշատակութեան խորհուրդին կապակցութեամբ, մեր եկեղեցին կ’ընդունի երկու հիմնական աւանդութիւններ.-

Առաջին.-   Յիսուս Քրիստոսի համբարձումէն ետք, Աստուածամայրը, որդիական խնամքը վայելած է Յովհաննէս առաքեալին, շուրջ տասնհինգ տարի. ապա մահացած ու Գեթսեմանիի ընտանեկան դամբարանին մէջ թաղուած է:

Երկրորդ.-  Կը պատմուի թէ, Աստուածամայրը, իր Որդւոյն համբարձումէն ետք Եփեսոս գնաց ու հոն ապրեցաւ, միշտ մնալով Յովհաննէս առաքեալի որդիական խնամքին տակ: Սակայն այս աւանդութիւնը շատ ալ հաւանական չի թուիր, որովհետեւ Յովհաննէս առաքեալ, Տիրամօր մահէն ետք է որ մեկնեցաւ Եփեսոս, եւ հոն ապրեցաւ ու քարոզեց երկար տարիներ:

Այս աւանդութիւններէն անդին կ’արժէ յիշել, թէ Աստուածածնայ վերափոխման տօնը, իրեն նուիրուած ամէնէն հին տօնն է եւ բոլոր եկեղեցիներուն կողմէ կը յիշատակուի Օգոստոս ամսուան տասնհինգերորդ օրը. իսկ Հայ առաքելական Սուրբ Եկեղեցին, Սուրբ Ներսէս Շնորհալի հայրապետին օրով, եւ թերեւս աւելի ուշ, սկսած է այս տօնը պանծացնել Օգոստոս տասնհինգի մօտակայ Կիրակին, այսինքն՝ Օգոստոս տասներկուքէն տասնութի միջեւ հանդիպող Կիրակի օրը[1] եւ տօնին յիշատակութիւնը կ’երկարի ինը օրերու վրայ:

Սոյն տօնին պատմութիւնը, որ աւանդութեամբ հասած է մեզի, եւ որ բոլոր եկեղեցիներուն կողմէ ընդունուած է, հետեւեալն է.-

Սուրբ Կոյս Աստուածածին Մարիամը, իր զաւկին համբարձումէն ետք տասնհինգ տարիներ իր կեանքը կը շարունակէ Երուսաղէմի մէջ: Երբ իր մահկանացու կեանքը կը կնքէ, բոլոր առաքեալները, ի բաց առեալ Բարթողիմէոս առաքեալը, մեծ շուքով կը կատարեն իր յուղարկաւորութեան կարգը եւ զինք կը թաղեն Գեթսեմանիի մէջ գտնուող իր ընտանեկան գերեզմանին մէջ: Թաղման օրուան յաջորդող երեք օրերու ընթացքին, առաքեալները Աստուածամօր գերեզմանին վրայէն կը լսեն հրեշտակներու երգակցութիւնը: Շատ ժամանակ չանցած, կը վերադառնայ Բարթողիմէոս առաքեալը եւ Տիրամօր մահը իմանալով, կը փափաքի վերջին անգամ ըլլալով տեսնել զինք: Առաքեալները, որպէսզի գոհացում տան Բարթողիմէոս առաքեալի փափաքին, կը հաւանին Սրբուհի Կոյսին գերեզմանը բանալ. սակայն երբ անոնք գերեզմանը կը բանան, այնտեղ չեն գտներ Մարիամ Աստուածածնի մարմինը եւ կը գուշակեն, թէ հրեշտակներու երգակցութիւնը ուրիշ բան չէր նշանակեր եթէ ոչ Քրիստոսի նախապէս իր մօր տուած խոստումին կատարումը, թէ զինք երկինք պիտի փոխադրէր: Եւ անկէ հետեւցնելով կ’իմանան, թէ Աստուածամայրը չէր մահացած, այլ՝ ննջած էր: Այս իսկ պատճառով բոլոր եկեղեցիները միախորհուրդ կ’ընդունին Աստուածածնայ ննջումը եւ ապա մարմնապէս երկինք փոխադրուիլը եւ կամ վերափոխումը:

Որպէս Վերափոխեալ մայրը մեր Տիրոջ ու Փրկչին Յիսուս Քրիստոսի, Մարիամ, գերագոյն սուրբը, այսօր կու գայ մեզի յիշեցնելու թէ ինք միշտ մեր կողքին է եւ միշտ պատրաստ է մեզմէ իւրաքանչիւրին մեղքերուն ու յանցանքներուն համար, իր Միածնին բարեխօսելու, որպէսզի մենք մաքրուինք ու սրբուինք մեր մեղքերէն եւ պատրաստ ըլլանք միանալու իրենց, Երկնքի Արքայութեան մէջ:

Աստուածածինը, որպէս մարմնապէս երկինք փոխադրուած մարդ, այսօր կու գայ մեզմէ իւրաքանչիւրին մտքին մէջ դրոշմելու այն իրականութիւնը, թէ ինք միայն մարմնացեալ Բանին Աստուծոյ  մայրը չէ, այլ՝ մայրը բոլոր Քրիստոսի անունը կրողներուն: Այլ խօսքով, Աստուածամայրը մինչեւ օրս, բոլոր Քրիստոնեաներուն որպէս մայր կը գուրգուրայ եւ մայրական օրհնութեամբ մեր կեանքի օրերը կը բիւրեղացնէ եւ ի պահանջել հարկին, նշաններու եւ հրաշքներու միջոցաւ մեզ զգաստութեան կը հրաւիրէ:

Առ այդ, մենք ալ Սուրբ Եփրեմ Խուրի Ասորիի հետ միաձայն, բարձրացնենք մեր աղօթքները Սուրբ եւ Անարատ Կոյսին ըսելով «Ո՛վ անբիծ եւ անարատ Կոյս Մարիամ, Սուրբ Աստուածածին, երկինքի եւ երկրի թագուհի եւ մեր բարեգութ Տիրուհի:

Դո՛ւն ես նահապետներուն լոյսը, հրեշտակներուն ցնծութիւնը, բարձր եւ գերազանց՝ քան բոլոր սուրբերը. քեզմով հաշտուեցանք մեր Աստուծոյ հետ:

Դո՛ւն ես մեղաւորներուն բարեխօսը, ալեկոծուածներուն նաւահանգիստը, երկինքի եւ երկրի մխիթարութիւնը, գերուածներուն ազատարարը, հիւանդներուն ուրախութիւնը, վշտացածներուն սփոփանքը, ամէնուն ապաւէնը եւ փրկութիւնը:

Ո՛վ մեծ արքայուհի՝ Աստուածամայր, կ’աղաչենք, ծածկէ՛ մեզ գթութեանդ թեւերով, եւ ողորմէ՛ մեզի, որովհետեւ մեզի համար գոյութիւն չունի ուրիշ յոյսի ապաւէն՝ բացի քեզմէ, ամենամաքուր Կոյս:

Քեզի նուիրուեցանք, եւ ծառայութեան համար քեզի ընծայուեցանք, եւ ասկէ ետք քեզի ծառայ ենք մինչեւ յաւիտեան:»

 

[1] Սուրբք եւ Տօնք, Թորգոմ Պատրիարք Գուշակեան, Դ. տպագրութիւն, էջ 271:

Share Button

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Լրատուութեան գործընկեր