• London

  • Beirut

  • Moscow

  • Los Angeles

  • Paris

  • Sydney

  • Toronto

Տեսակէտ. Վտանգաւոր Ստորագրահաւաք

07.08.2019   03:01

Նորայր Յովսէփեան

«Զարթօնք»ի Արցախի Աշխատակից

Յունիսի սկզբէն նախաձեռնող խումբ մը Արցախի մէջ ստորագրահաւաք  սկսած է՝ Սահմանադրութեան մէջ փոփոխութիւններ կատարելու նպատակով: Արցախի Պաշտպանութեան բանակի նախկին հրամանատար Սամուէլ Պապայեանի կողմնակիցները 4 Յունիսէն  18 Յուլիս երկարող օրերուն ընթացքին սահմանադրական փոփոխութիւններու առաջարկով նախաձեռնած էին ստորագրահաւաք մը, որուն մէջ առաջարկուած փոփոխութիւններու արդիւնքով Արցախի Խորհրդարանի պատգամաւորի եւ Նախագահի թեկնածու կրնան առաջադրուիլ նաեւ ՀՀ քաղաքացիները: Սահմանադրութեան մէջ փոփոխութիւններ առաջարկելու այս կէտը ամրագրուած է Արցախի Սահմանադրութեան մէջ եւ նախաձեռնող խումբը անարգել կարողացաւ իրականացնել ստորագրահաւաքը, որ աւարտեցաւ 18 Յուլիսին: Այնուհետեւ իրականացուած  է հաւաքուած ստորագրութիւններու նախնական մշակումը: 31 Յուլիսին, քաղաքացիական նախաձեռնութեան կարգով կատարուած ստորագրահաւաքի փաստաթուղթերու թղթածրարը յանձնուած  է Կեդրոնական ընտրական յանձնաժողովին: Կեդրոնական ընտրական յանձնաժողովի նախագահի տեղակալ Եղիշէ Արզումանեանի խօսքով՝ ԿԸՅին յանձնուած է 21,049 ստորագրութիւն: «Յանձնաժողովի կողմէ անոնց իսկութիւնը ստուգելու համար օրէնքով նախատեսուած մէկ ամիս ժամանակ տրուած է: Այս հանգրուանէն ետք, ԿԸՅ-ը նիստ կը գումարէ եւ հաստատուած ստորագրութիւններու թիւի մասով որոշում կ՛ընդունի»,- նշած է Արզումանեան: Յանձնաժողովի կողմէն ստուգուելէ ետք, եթէ վաւեր ստորագրութիւններու թիւը համապատասխանէ պահանջուող քանակին, որ կը կազմէ 10 278, ստորագրութիւններով հիմնաւորուած առաջարկները կը ներկայացուին Խորհրդարանին: Այդ առաջարկներու սահմանադրականութիւնը ստուգելու համար Խորհրդարանը զայն կ՛ուղարկէ Գերագոյն դատարան: Եւ եթէ անոնք հակասահմանադրական չճանաչուին, պատգամաւորները առաջարկը կը դնեն քուէարկութեան: 2/3-ի դրական քուէի պարագային՝ խորհրդարանը որոշում կ՛ընդունի առաջարկները դնել համապետական հանրաքուէի, ուր պարզ մեծամասնութեամբ կ՛որոշուի՝ արցախցիները կը ցանկա՞ն այդ որոշումը, թէ ոչ:

Թաքնուած Եւ Ոչ Այնքան Թաքնուած Խութեր

Այս նախաձեռնութիւնը վտանգաւոր էր յայտարարել ի սկզբանէ: Տեսականօրէն՝ այս առաջարկութիւնը ընդունելու պարագային Արցախը կրնայ ունենալ իր ընտրողներու թիւէն մօտ 10 անգամ շատ նախագահի հաւանական թեկնածու: Միւս կողմէն, այս փոփոխութիւններու արդիւնքով ՀՀ քաղաքացիները կը ստանան Արցախի մէջ ընտրուելու, բայց ոչ ընտրելու իրաւունք, բան մը, որ իր հերթին իրաւաբանները անհեթեթութիւն կը համարեն: Տակաւին հարց է, թէ այս փոփոխութիւնները որքանով կը համապատասխանէ ՀՀ օրէնսդրական դաշտին: Մէկ խօսքով՝ հարցերը աւելի շատ են, քան պատասխանները: Այսքանը միայն իրաւական հարթութեան մէջ: Շատ հարցեր կան նաեւ քաղաքական հարթութեան մէջ. Արդեօ՞ք առաջարկուած փոփոխութիւնները չեն հակասեր ՀՀ արտաքին քաղաքականութեան: Նիկոլ Փաշինեանը արտաքին յարաբերութիւններով ամէն կերպ կ՛ընդգծէ, որ Արցախը անկախ պետութիւն է եւ այդ կը դարձնէ գլխաւոր լծակը՝ պնդելու համար, որ Ստեփանակերտը անպայման վերադառնայ հակամարտութեան կարգաւորման բանակցային սեղանին: Այս բանին կը շարունակէ հակադրուիլ Պաքուն:

Անուղղակի «Նամակներ» Երեւանէն

Երեւանի դիրքորոշումը մի քանի անգամ հնչեց՝ անուղղակի: Նախ, իշխող քաղաքական ուժի տարբեր ներկայացուցիչներ տարբեր առիթներով յայտարարեցին, թէ պէտք չէ Արցախի մէջ իրավիճակը ապակայունացնել: Աւելի ուշ, Ստեփանակերտի Հայաստանի եւ Արցախի խորհրդարաններու պետա-իրաւական յանձնաժողովներու համատեղ նիստը կայացաւ եւ նիստէն յետոյ կայացած ճեպազրոյցին Երեւանի ներկայացուցիչը անգամ մը եւս յայտարարեց, որ Սամուէլ Պապայեանի նախաձեռնութիւնը չի տեղաւորուիր պաշտօնական Երեւանի ներքին եւ արտաքին քաղաքականութեան մէջ: Սակայն այդ ալ պահանջուող ազդեցութիւնը չունեցաւ:

Ստորագրահաւաքէն՝ Հրաժարականի Պահանջ

Սամուէլ Պապայեանը չի թաքցներ, որ կրնայ երթալ փողոցային պայքարի ճամբով: Այս հարցով ան կը յայտարարէ, որ պիտի պայքարի ոչ թէ սահմանադրական փոփոխութիւններու, այլ Արցախի նախագահի հրաժարականին համար: Եւ կը յայտարարէ, որ իրեն այդ հարցով կը սատարեն ստորագրահաւաքի մասնակիցները: Մինչ, անոնք ստորագրած են ոչ թէ Նախագահի հրաժարականին համար, այլ ընդամէնը Սահմանադրական փոփոխութիւններու առաջարկին տակ: Պապայեանը նաեւ յայտարարեր է, որ պիտի չսպասէ իր յայտարարած ստորագրահաւաքի գործընթացին, որ բաւական երկար ժամանակ կրնայ պահանջել: Ան յայտարարած է, թէ Արցախի նախագահը պէտք է հրաժարական տայ մինչեւ Սեպտեմբերի 8-ին կայանալիք տեղական ինքնակառավարման մարմիններու ընտրութիւնները:

Արցախի նախագահն ալ Ոստիկանութեան մէջ կայացած հանդիպման ժամանակ յայտարարեց, որ թոյլ չի տար անօրինական զարգացումներու եւ օրէնքի սահմաններուն մէջ համարժէք պատասխան կու տայ նման ճանապարհ ընտրողներուն: Անուններ չեն հնչած, բայց տողատակին նամակը ուղղուած էր անոնց, որոնք կը սպառնան փողոցային պայքարով եւ իրավիճակի ապակայունացմամբ:

Երեւանը Կը միջամտէ՞

Օգոստոս 2-ին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանը յայտարարած էր, որ պիտի գայ Արցախ եւ բոլորին Օգոստոսի 5-ին կը հրաւիրէ Ստեփանակերտի կեդրոնական հրապարակ՝ համազգային եւ ներարցախեան զարգացումներու մասին իր մօտեցումները ներկայացնելու համար (սոյն տողերը գրուած են շաբաթ մը առաչ. Խմբ.»): Վարչապետ Փաշինեանի յայտարարութիւնը կարևոր է այն իմաստով, քանի որ օրերս Սամվել Պաբայեանը խօսած էր հանրահաւաքներու եւ հնարաւոր փողոցային պայքարի սկզբի մասին: Պապայանի կողմնակիցները խօսած էին հնարաւոր արիւնահեղութեան մասին, բան մը, որ բաւականին լարած էր Արցախի ներքաղաքական իրավիճակը: Վարչապետի յայտարարութիւնէն յետոյ յայտարարութեամբ հանդէս եկաւ Արցախի խորհրդարանի ամենամեծ խմբակցութիւն ունեցող «Ազատ հայրենիք» կուսակցութեան ղեկավարը՝ Արայիկ Յարութիւնեանը: Յայտարարութեամբ Արայիկ Յարութիւնեանի ղեկավարած կուսակցութիւնը միացած է վարչապետի կոչին եւ համազգային միասնականութեան կոչով հանդէս կու գայ:

Ստեփանակերտ

Share Button

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Լրատուութեան գործընկեր