• London

  • Beirut

  • Moscow

  • Los Angeles

  • Paris

  • Sydney

  • Toronto

Պութէֆլիքան Անմա՞հ Է

11.06.2019   00:42

Տեսանկիւն 

Ամիսներ առաջ տեղական, շրջանային, թէ միջազգային լրատուամիջոցները գերզբաղած էին լուրեր հաղորդելու Ալճերիոյ 82ամեայ նախագահ Ապտէլ Ազիզ Պութէֆլիքայի մասին, որ 20 տարի նախագահական պաշտօնին մնալէ ետք, հակառակ իր առողջական ծանր վիճակին (գրեթէ անդամալոյծ եւ բուժման ենթակայ Եւրոպայի հիւանդանոցներու մէջ) 5րդ նստաշրջանի մը համար նախագահական պաշտօնի վերընտրութեան համար դարձեալ թեկնածու ներկայանալու ցանկութիւն յայտնած էր:  Իր այս որոշումին դէմ ալճերիացի հազարաւոր երիտասարդներ` Ալճերիոյ մէջ թէ այլուր, ցոյցեր ընելու համար փողոց իջան, անոնց պահանջին ի վերջոյ եւ բարեբախտաբար ընդառաջեց Պութեֆլիքա իր հրաժարականը ներկայացնելով:

Արաբական աշխարհի ղեկավարները միշտ այնքան ալ տարբեր չեն եղած Պութէֆլիքայական հոգեբանութենէն: Արաբական նոյնիսկ այսպէս կոչուած հանրապետութիւններուն մէջ (բացի Լիբանանէն) իշխող նախագահի մը օրերուն տակաւին կենդանի «նախկին նախագահ» մը գոյութիւն չէ ունեցած: Նման տիտղոս ապրող մէկը չունի: Արեւելեան այս կողմն աշխարհի նախագահ մը կ՛ընտրուի եւ կը շարունակէ ընտրուիլ ու իշխել՝ մինչեւ կամ Աստուած իր մօտ կանչէ զինք եւ կամ իր հակառակորդները զինք իր աստուծուն մօտ ղրկեն..: Ամէն պարագայի անոնց կը յաջորդեն կամ իրենց զաւակները կամ ալ անմիջական զինակիցները: Քոնէ իրենց իշխած երկիրը զարգացնէին այդքան տարիներ իշխելով:

Այս երեւոյթին ամենացաւալի կէտերէն մէկն ալ այն է, որ նման այսպէս կոչուած ղեկավարներ, ինչպիսին էր Պութէֆլիքան, 20 – 30 կամ նոյնիսկ 40 տարի երկիր մը իշխելէն ետք, երբ հիւանդանան եւրոպական կամ ամերիկեան հիւանդանոց մը կ՛ընտրեն իրենց առողջութիւնը վստահելու համար, որովհետեւ ձախողած կ՛ըլլան իրենց իսկ բուժումը ապահովող հիւանդանոց մը կառուցած ըլլալու իրենց իսկ կառավարած երկրին մէջ կամ այլ խօսքով վստահութիւն չունին իրենց կառուցած հիւանդանոցներուն վրայ:

Այսքան Ալճերիոյ Պութէֆլիքային եւ իր ցեղակիցներուն մասին:

Եկուր տես սակայն, որ Հայ «Պութէֆլիքաներն» ալ բազմաթիւ են, որոնք ելած են շալակը ազգային հաստատութիւններուն անշուշտ զանոնք ղեկավարելու «վեհանձն» միտումով:

Մէկ հատ չորս կողմ նայինք: Քանի՜ քանի՜ անկար Պութէֆլիքաներ կը ճանչնանք ազգային կառոյցներուն մէջ, որոնք տակաւին կը յամառին ղեկավարել տուեալ կառոյց մը: Շատ յաճախ այս մարդիկ ի վերուստ կը նշանակուին՝ իրենց անկարութեան բարեմասնութեամբ հաւանաբար: Զարմանալին այն է սակայն, որ անոնք յաճախ ալ ընտրովի տեղ կը հասնին, չես հասկնար ինչպէ՞ս (կ՛երեւի կարելի է բացատրել «ժողովուրդ մը իր ճակատագիրը կ՛արժէ»ի փիլիսոփայութեամբ): 

Ի տես այս իրականութեան, ալ ինչպէ՞ս զարմանաս երբ ազգային հաստատութիւններ կը փակուին, կամ անոնց դպրոցներուն դասարանները կը  կրճատուին ու անոնց պաշտօնաթերթերը կը դադրին գոյութիւն ունենալէ: Ալ ի՞նչ զարմանաս, երբ անոնց ղեկավարած կազմակերպութիւններու անդամներուն շարքերը կը նօսրանան ու հաւատքնին ու յարգանքնին կը պակսի մինչ երիտասարդութիւնը ուրիշ կողմ կը սկսի յարիլ: Հայկական վարժարանի քանի՞ հոգաբարձու կամ կրթական մարմնի պատասխանատու կը ճանչնաս (բացառութիւնները յարգելով), որ իր  զաւակները կամ թոռները իր ղեկավարած վարժարանին վստահած է: Քանի այսպէս կոչուած ղեկավար կը ճանչնաս, որ քաջալերած է իր զաւակները իր գլխաւորած կազմակերպութեան անդամ արձանագրուելու (դարձեալ բացառութիւնները յարգելով):

Ըստ երեւոյթին, Պութէֆլիքայութիւնը անպայման տարիքի կամ ֆիզիքական անկարութեան հետ ալ կապուած չէ միայն: Կան երբեմն տարիքով աւելի երիտասարդ սակայն խելքով անպայման անկար Պութէֆլիքաներ եւս հայկական իրականութեան մէջ, որոնք իրավիճակը աւելի մռայլ կը դարձնեն եւ հաստատութիւններուն ապագան առաւել եւս կը խաթարեն:

Եւ դժբախտաբար կայ նաեւ ամենավտանգաւորը: Երբ մեր Պութէֆլիքան իր ստանձնած առաքելութիւնը սխալ հասկցած է ու կ՛աշխատի եւ կը գործէ իր գլխաւորած հաստութեան շահերուն ու առաքելութեան ճիշդ հակառակին ծառայելով: Ահա հոս այլեւս աղէտալի կը դառնայ իրավիճակը, որ կարօտ է լուրջ վիրահատութեան՝ փրկելու համար տուեալ հաստատութիւնը, կամ  այն ինչ, որ ան ձգած է անկէ…:

Երկինքէն երեք խնձոր ինկաւ: Մէկը քեզի սիրելի ընթերցող: Միւսը տողերս գրողին, եթէ կ՛արտօնես: Իսկ թունաւորը «Պութէֆլիքաներուն», որպէսզի իրենց անմահ կեանքէն քանի մը օր կրճատուի ի սէր ազգիս հայոց:

ՍԵՒԱԿ ՅԱԿՈԲԵԱՆ

 

Share Button

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Լրատուութեան գործընկեր