• London

  • Beirut

  • Moscow

  • Los Angeles

  • Paris

  • Sydney

  • Toronto

Տիկ. Մարլէն Սեդրակեանի Սրտի Խօսքը «Հայ Իրականութիւնը Մեթր Հրաչեայ Սեդրակեանի Գրիչէն» Գիրքի Շնորհանդէսին

14.05.2019   11:22

Բարի երեկոյ սիրելի բարեկամներ,

Այս երեկոյ, ինծի համար մեծ ուրախութիւն է հոս գտնուիլը, երկար բացակայութենէ մը ետք:

Այսօր, հոս հաւաքուած կը յարգենք Մեթր Հրաչեայ Սեդրակեանի յիշատակը, այս շատ սիրելի տան մէջ որ նաեւ կ’անուանէինք «Մեթրին Երկրորդ Տունը»: Որպէս հիմնադիրներէն Թէքէեան Մշակութային Միութեան, այս Միութիւնը յատուկ տեղ ունէր Մեթրին սիրտին մէջ, որ շատ արագ տարածուեցաւ եւ ունեցաւ բազմաթիւ մասնաճիւղեր շատ մը երկիրներու մէջ, ինչպէս նաեւ Հայրենիքի մէջ 1992ին:

Քիչ առաջ ունկնդրեցինք Անդրանիկին տուած մանրամասն տեղեկութիւնները Մեթրին ունեցած բեղուն ազգային-քաղաքական գործունէութեան մասին ինչպէս նաեւ Պետրոսին, որ մեզի ներկայացուց գիրքին ծնունդը եւ բովանդակութիւնը:

Արտօնեցէք ինծի իբր Մեթրին կողակիցը, մի քանի իրողութիւններ յիշեմ, մեր անձնական կեանքէն, որոնցմէ մաս մը արդէն կ’երեւան գիրքին «Մեր Յուշերէն» բաժնին մէջ:  Թէեւ մեր ամուսնութիւնը տեւեց միայն 15 տարի, սակայն կարծէք լման կեանք մը ճանչցած էինք զիրար: Մենք շատ մը նիւթերու շուրջ կը զրուցէինք:

Պէտք է խոստովանիմ թէ Մեթրը լայն հորիզոն մը բացաւ դիմացս: Դպրոց մը եղաւ ինծի ազգային կեանքին, եւ ես իր քայլերուն հետեւելով, իմ բաժինս մատուցանեցի ազգային ծառայութեան կարելիութիւններուս սահմաններուն մէջ:

Մեր այդ զրոյցներու ընթացքին էր երբ հարց դրի իրեն թէ ինչու՞ եւ ի՞նչպէս որոշեց նուիրուիլ իր ազգին: Իր պատասխանը եղաւ թէ ինք իր պատանեկան եւ երիտասարդական տարիներուն տեսնելով իր ժողովուրդի գաղթական եւ թշուառ վիճակը իր մէջ կը յառաջանայ իր անձը, ուսումը եւ կարելիութիւնները իր ազգին ծառայութեան դնելու գաղափարը, ինչպէս ինք իր յիսնամեակի յոբելենական հանդիսութեան ճառին մէջ կ’ըսէ.

«իմաստասէրները կը փնտռեն մարդկային կեանքի իմաստը: Ես նախընտրեցի որոշ իմաստ մը տալ իմ կեանքիս եւ իմ մէջ ծնաւ հայրենիքին եւ սքանչելի մեր ժողովուրդին ծառայելու ամբողջական նուիրումի վեհ կոչումը»:

Հայրենիքը ամէնէն մեծ տեղը ունէր Մեթրին հոգւոյն մէջ: Ան միշտ կ’ուրախանար եւ կը յուզուէր Հայրենիքի ուրախ եւ տխուր պահերով: Ի միջի այլոց, ան յաճախ կը յիշէր թէ իր մայրենի լեզուն միայն հոս հասնելէ ետք տասը տարեկանին է (1926-ին) որ կը սորվի: Ան բազմիցս, առիթներով կ’արտայայտուէր.

«Օտար հաստատութիւններու մէջ ուսումս ստացած, ազգային կեանքէն           անտեղեակ, շատ բան կը պարտիմ մեր չորս կազմակերպութիւններուն՝ ՀԲԸՄ,       ՌԱԿ, ՀԵԸ եւ ԹՄՄ, որոնց անդամակցած եմ եւ ղեկավար մարմիններուն մաս կազմած երկար տարիներ»:

Մեթրին ներկայութիւնը որեւէ առիթով մեծապէս կը խանդավառէր բոլորը:  Ան իր պայծառ ժպիտով եւ խորունկ ձայնով ամէնէն դիւրահաղորդ եւ սիրուած ղեկավարն էր: Իր խառնուածքով չափազանց փափկանկատ, խոնարհ, հեզ եւ քաղաքավար վարմունք ունէր բոլորին հանդէպ: Ամէնէն պարզ շարքայինը անգամ կրնար սրտբաց մօտենալ եւ արտայայտուիլ իրեն իր մտահոգութիւններուն եւ դժուարութիւններուն մասին: Այս ինծի կը յիշեցնէ, երբ օր մը ես Մեթրին կ’ընկերակցէի Թէքէեան Կեդրոն, ուր վարը մուտքին այդ օրերուն պահակը (Մինասը) մօտեցաւ Մեթրին եւ շշուկով միքանի խնդիրներ բարձրացուց: Մեթրը իր անուշ ժպիտով ձեռքը Մինասին ուսին դնելով ինքն ալ ցած ձայնով կ’ըսէ . «ընկեր Մինաս այս բոլորը հաւաքէ, օր մը կու գամ, աղուոր սուրճ մը կը պատրաստես, կը նստինք եւ այս բոլորին ճարը կը տեսնենք»:

Մեթրը նաեւ կը սիրէր հանդիպիլ երիտասարդ-երիտասարդուհիներու հետ եւ ականջ դնել անոնց ըսելիքներուն, որովհետեւ ինք կը հաւատար թէ պէտք է մեր կազմակերպութիւնները մնայուն կերպով վերատեսութեան ենթարկեն իրենց գործելաձեւը եւ ժամանակներուն հետ քայլ պահելով նոր ձեւեր որդեգրեն ապագայի նոր քատրեր մարդուժ պատրաստելու համար: Ան բնաւ փառք ու պատիւ չփնտռեց: Միշտ մտածեց իր ազգին շահերուն մասին, մէկդի դնելով անձնական հանգստութիւնը եւ բարօրութիւնը: Ան միշտ կը շեշտէր միասնական աշխատանքի կարեւորութիւնը եւ վեհ սկզբունքներու կառչած մնալու անհրաժեշտութիւնը: Կարելի է Մեթրը նկատել 20րդ դարու օրինակելի եւ տիպար ղեկավար մը, որ իր դրոշմը ձգեց Սփիւռքի շատ մը գաղութներուն վրայ: Իր ոգեւորիչ խօսքերը մինչեւ այսօր կ’արձագանգեն:

Մեթրին յաճախ հարց կը դրուէր թէ ինչո՞ւ իր յուշերը գրի չառներ: Զանազան պատճառաբանութիւններով նիւթը կը փակէր: Ես ալ իմ կարգիս երբ իրեն նոյն հարցումը ուղղեցի իր պատասխանը եղաւ. «քեզի շատ բան պատմած եմ, օր մը կ’աշխատիս եւ դուն կը գրես»: Մեթրին մահէն ետք, Յունուար 1997-ին, զիս միշտ կ’անհանգստացնէր այն իրողութիւնը թէ մեր ձեռքերուն մէջ եւ պատմութեան համար չունէինք որեւէ գիրք մը որ կ’ամփոփէր Մեթրին կենսագործունէութիւնը: Անկասկած, կը զգայի Մեթրին մասին հրատարակութեան մը անհրաժեշտութիւնը:

2015-ին առիթով մը ծանօթացայ Պետրոսին, երբ ան տակաւին պատմութեան ուսանող էր: Հակառակ տարիքի մեծ տարբերութեան, շատ հաճելի բարեկամութիւն մը յառաջացաւ մեր միջեւ: Առիթը ունեցայ մօտէն ծանօթանալու իր կարողութիւններուն եւ շատ տպաւորուեցայ իր բծախնդիր եւ արագ աշխատելակերպին ինչպէս նաեւ մեր ազգային պատմութեան մասին իր քաջատեղեակ ըլլալուն:

Յունուար 2018-ին, տեսնելով «Զարթօնք»-ի մէջ լոյս տեսած իր շահեկան ուսումնասիրութիւնը ՀԵԸ Համալսարանական Միութեան 75-ամեայ պատմութեան մասին, համոզուեցայ թէ ինք լաւագոյն անձն էր որուն կարելի էր վստահիլ այս հատորին պատրաստութիւնը, որուն համար շատ ուրախ եմ այսօր:

Վստահ եմ որ Մեթրն ալ շատ գոհ պիտի ըլլար թէ խոստմնալից երիտասարդի մը բծախնդիր աշխատանքով լոյս կը տեսնէ այս ծաւալուն գիրքը: Այս երեկոյ, ինծի համար մեծ ուրախութիւն է տեսնել մեծ թիւով երիտասարդներու ներկայութիւնը: Կը թելադրեմ ձեզի որ կարդաք Մեթրին՝ 1994-ին 50-ամեայ յոբելենական հանդիսութեան արտասանած ճառը: Այսօր Մեթրին մահուընէ 22 տարի ետք, տակաւին կան մարդիկ ըլլայ Պէյրութի, Հայրենիքի կամ այլ երկիրներու մէջ, որոնք յարգանքով ու հիացումով կը յիշեն Մեթրին անունը: Տարբեր ճամբորդութիւններուս ընթացքին անոնցմէ շատերը ինծի ըսած են. «այս օրերուն որքան պէտք ունինք Մեթրին»:

Շուտով, մենք Պետրոսը ճամբու պիտի դնենք դէպի հեռաւոր ափեր, ուր ան պատմութեան մէջ պիտի շարունակէ իր դոկտորական ուսումը: Խորին շնորհակալութիւն կը յայտնեմ իրեն եւ նորանոր յաջողութիւններ կը մաղթեմ իր ապագայ ծրագիրներուն:

Շնորհակալութիւն կը յայտնեմ նաեւ սիրելի Անդրանիկին իր աջակցութեան եւ արժէքաւոր թելադրութիւններուն համար: Հայրենիքի մէջ իր ուսանողական տարիներէն, ան միշտ հաւատարիմ մնաց Մեթրին ուղիին:

Նաեւ խորին շնորհակալութիւն Զարթօնք օրաթերթի խմբագիր Սեւակ Յակոբեանին, որ մեծապէս նպաստեց այս ձեռնարկի յաջողութեան:

Մասնաւոր շնորհակալութիւն ԹՄՄ Հիմնադիրներու Մարմնին այս շնորհանդէսին հովանաւորման:

Այս առիթով ինծի մեծ հաճոյք է Պետրոսին նուիրել Մեթրին գրիչը:

Share Button

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Լրատուութեան գործընկեր