• London

  • Beirut

  • Moscow

  • Los Angeles

  • Paris

  • Sydney

  • Toronto

Արցախը Նախորդ Շաբաթ

11.06.2018   19:36

*ՆՈՐԱՅՐ ՅՈՎՍԷՓԵԱՆ*
«Զարթօնք»ի Արցախի Աշխատակից

Բողոքի Ցոյցեր Ստեփանակերտի Մէջ. Ժամանակագրութիւն Եւ Զարգացումներ

Յունիս 2-ի առաւօտեան խումբ մը երիտասարդներ Ստեփանակերտի կեդրոնական փողոցներէն մէկուն վրայ բողոքի ցոյց իրականացուցած են՝ փակելով փողոցի երթեւեկելի հատուածը: Բողոքի մասնակիցներուն վրդովեցուցած է Յունիս 1-ի լոյս 2-ի գիշերը ազգային անվտանգութեան ծառայութեան խումբ մը զինծառայողներու մասնակցութեամբ կենցաղային հողի վրայ տեղի ունեցած ծեծկռտուքը: Ցոյցի նախաձեռնող Դաւիթ Սիմոնեանը նշած է, որ միջադէպը անընդունելի է, հետեւաբար իշխանութիւնը պէտք է անյապաղ քայլերու ձեռնարկէ մեղաւորները պատժելու համար:


Ի՞նչպէս Սկսած Է Ամէն Ինչ

Արցախի ոստիկանութեան տարածած հաղորդագրութիւնը կը պարզէ միջադէպի նախապատմութիւնը: Ըստ հաղորդագրութեան՝ Յունիս 1-ին՝ ժամը 19:25-ին, ոստիկանութեան Ստեփանակերտի քաղաքային վարչութեան հերթապահ մասը ահազանգ ստացած է, որ Ստեփանակերտ քաղաքի Բաղրամեան 2բ շէնքին դիմաց վիճաբանութիւն տեղի կ’ունենայ: «Դէպքի վայր մեկնած զինուորական խումբը պարզած է, որ նոյն օրը՝ ժամը 19:15-ի սահմաններուն, նշուած վայրին մէջ վիճաբանութիւն յառաջացած է մէկ կողմէ նոյն քաղաքի բնակիչներ՝ 1981-ի ծնունդ Դ. Հ-ի, 1983-ի ծնունդ Ա.Ա-ի, իսկ միւս կողմէ 1985-ի ծնունդ Մ.Մ-ի (ԱԱԾ ծառայող) միջեւ, որուն ընթացքին կողմերը փոխադարձ հարուածներ հասցուցած են իրարու՝ պատճառելով մարմնական վնասուածքներ: Ոստիկանութեան ՔՀՎ ծառայողներուն հետ համատեղ ձեռնարկուած միջոցառումներով, վիճաբանութեան մասնակցելու կասկածանքով ոստիկանութեան Ստեփանակերտի քաղաքային վարչութիւնը բերման ենթարկած է 15 քաղաքացի: Նշանակուած է դատաբժշկական փորձաքննութիւն: Կը նախապատրաստուին նիւթեր ԱՀ գլխաւոր դատախազութեան յատուկ քննչական բաժին ուղարկելու համար»,- ըսուած է ոստիկանութեան հաղորդագրութեան մէջ:


Բողոքի
Ցոյցեր. Յունիս 1

Ի նշան բողոքի՝ խումբ մը երիտասարդներ Յունիս 1-ի երեկոյեան փակած են Ստեփանակերտի Ազատամարտիկներու պողոտան: Հաւաքուած մարդոց պահանջը միջադէպին մասնակցած յատուկ ջոկատայիններու ձերբակալութիւնն էր։ Ցոյցի մասնակիցներուն պահանջը լսելու նպատակով՝ դէպքի վայր ժամանած են իշխանութեան ներկայացուցիչները, հաւաստիացուցած, որ առաջադրուած խնդիրները պիտի լուծուին օրէնքի ծիրէն ներս եւ բոլոր մեղաւորները պատասխանատուութիւն պիտի կրեն: Ճամբան բացուած է կէս գիշերը անց:


Բողոքի
Ցոյցեր. Յունիս 2

Առաւօտեան սկսած է բողոքի ցոյցը, դարձեալ փակուած է Ստեփանակերտի Ազատամարտիկներու պողոտայի՝ Կեդրոնական մեքենակայանին յարող հատուածը: Այդ ընթացքին Արցախի դատախազութիւնը յայտարարութիւն տարածած է նախօրէին արձանագրուած միջադէպին մասին՝ արդէն անուն-ազգանուններով: Ըստ այդ, Յունիս 1-ին՝ ժամը 19:15-ի սահմաններուն, Ստեփանակերտ քաղաքի Բաղրամեան-2բ հասցէի դիմաց վիճաբանութիւն յառաջացած է մէկ կողմէ՝ Դաւիթ Յարութիւնեանի եւ Ալպերթ Աւետիսեանի, միւս կողմէ՝  Մհեր Մուսայէլեանի (ԱԱԾ աշխատող), Մխիթար Մուսայէլեանի, Սերկէյ Մուսայէլեանի, Գուրգէն Հայրապետեանի եւ Վարդան Ղարամեանի (ԱԱԾ աշխատող) միջեւ, որուն ընթացքին կողմերը հարուածներ հասցուցած են իրարու` պատճառելով մարմնական վնասուածքներ: Փաստին առթիւ Յունիս 2-ին գլխաւոր դատախազութեան յատուկ քննչական բաժնին մէջ յարուցուած է քրէական գործ` ԱՀ քրէական օրէնսգիրքի 269-րդ յօդուածի  3-րդ մասի 1-ին եւ 2-րդ կէտերով: Կան ձերբակալուածներ: Կը կատարուի նախաքննութիւն: Դատախազութիւնը կը յիշեցնէ, որ յանցագործութեան մէջ մեղադրուողը կամ կասկածուողը կը համարուի անմեղ, քանի որ տակաւին անոր մեղաւորութիւնը ապացուցուած չէ քրէական դատավարութեան օրէնսգիրքով սահմանուած կարգով: Արցախի Մարդու իրաւունքներու պաշտպանը իրավիճակին կը հետեւի առաջին ժամերէն: Առաջին ժամերուն տուժածներու առողջական վիճակը առաջնահերթն էր: «Գիշերը ընկերային ցանցէն տեղեկացայ, որ նման իրավիճակ կայ: Իմ ծանօթներս զանգեցին, ըսին, որ նման լուրեր կան կայքերուն վրայ: Ճշդեցի: Գիշերը հիւանդանոցն գացի, տեղեկացայ տուժածներու վիճակին մասին: Բժիշկները անոնց վիճակը գնահատած են միջին ծանրութեան»,- կը մանրամասնէ Արցախի մարդու իրաւունքներու պաշտպան Ռուբէն Մելիքեանը:

          Առաւօտեան 11-էն վերսկսած բողոքի ցոյցի մասնակիցներուն հետ դարձեալ հանդիպած են իշխանութեան ներկայացուցիչները: Ցոյցի նախաձեռնող խումբի ներկայացուցիչ Դաւիթ Սիմոնեանը կը վստահեցնէ, որ պահանջները անփոփոխ են՝ ուժային մի քանի կառոյցներու պատասխանատուներու հրաժարականի տեսքով եւ խոստացած են, որ ցոյցերը պիտի շարունակեն մինչեւ իրենց պահանջներու կատարումը:

Այս զարգացումներուն առթիւ Մարդու իրաւունքներու պաշտպանը յայտարարութիւն տարածած է: Պաշտպանի գրասենեակի ներկայացուցիչները կը հետեւին նաեւ բողոքի շարունակուող ցոյցերուն: Առ յայտարարութեան տարածման պահը Յունիս 2-ին, պաշտպանի գրասենեակը խախտումներ չէ արձանագրած: Ցուցարարները անարգել իրականացուցած են խաղաղ հաւաքի իրենց իրաւունքը:

Նոյն օրը նախագահ Բակօ Սահակեան ընդունած է Ստեփանակերտի մէջ ընթացող բողոքի ցոյցի խումբ մը ներկայացուցիչներ: Քննարկուած են նախօրէին մայրաքաղաքին մէջ տեղի ունեցած միջադէպին վերաբերող շարք մը հարցեր: Երկրի ղեկավարը ներկաներուն հաւաստիացուցած է, որ պիտի իրականացուի մանրակրկիտ ու անաչառ հետաքննութիւն, եւ մեղաւորները պատասխանատուութիւն պիտի կրեն օրէնքով սահմանուած կարգով։


Բողոքի
Ցոյցեր. Յունիս 3

Առաւօտեան կանուխ ժամերուն Ստեփանակերտի մէջ վերսկսած են բողոքի միջոցառումները: Ժամը մօտաւորապէս 10-ին դարձեալ փակուած է Ազատամարտիկներու պողոտայի՝ Կեդրոնական մեքենակայանին յարող հատուածը: Ցուցարարները նախորդ օրը իրենց բարձրաձայնած պահանջներու պատասխանին կը սպասեն: Խօսքը ուժային որոշ կառոյցներու պատասխանատուներու հրաժարականներուն մասին է: Պահանջը երկրի ղեկավարին հասցուցած պատգամաւորները պայմանաւորուած ժամուն եկած եւ բերած են պատասխանը: «Նախագահ Բակօ Սահակեան դիտել կու տայ, որ պաշտօնանկութիւններու համար բաւարար հիմքեր պէտք են: Ազգային Ժողովին ստեղծուած է քննիչ յանձնաժողով: Վերջինիս աշխատանքի արդիւնքը որոշիչ կ’ըլլայ այդ հարցին համար»,- մանրամասնութիւնները ներկայացուցած է պատգամաւոր Հայկ Խանումեանը: Պատասխանը ցուցարարներուն չբաւարարեց: Ազատամարտիկներու պողոտային վրայ ժողովը վարող Վարդան Ասծատրեանի համոզումով՝ այդ պահանջներու բաւարարման համար հիմքեր կան նոյնիսկ առանց յանձնաժողովի քննութեան: Հաւաքուածներու պահանջը կը մնայ անփոփոխ: Շարժումը համակարգող խորհուրդի անդամ Դաւիթ Սիմոնեանը կը կրկնէ. «Մենք կը պահանջենք ուժային մի քանի կառոյցներու պատասխանատուներուն հրաժարականը: Մենք արդարութիւն կը պահանջենք»: «Եթէ իշխանութիւնը մեր պահանջներուն չընդառաջէ, պիտի շարունակենք ճնշումը»,- յայտարարած է Վահան Բադասեանը: Ճնշման գործիքը կը մնայ խաղաղ ցոյցը: Արդէն շրջաններէն խումբեր կը հասնին Ստեփանակերտ: Ցոյցի կազմակերպիչները կ’ընդգծեն, թէ իրենք թոյլ չեն տար, որ հաւաքները ազգային անվտանգութեան համար սպառնալիք ստեղծեն եւ անհրաժեշտութեան պարագային նոյն միասնականութեամբ առաջնագիծ կը մեկնին: Ի տարբերութիւն նախօրէի հաւաքին՝ այս անգամ կանայք ալ աշխոյժ են: Անոնցմէ ոմանք նոյնիսկ ելոյթ ունեցան: Ընդհանուր պահանջներուն հետ նաեւ անհատական դժգոհութեան պատմութիւններ կը ներկայացուին, հիմնականը ընկերային հիմքերով: Կ’ընդգծեն, որ հասունցած է ոչ թէ անձերու, այլ համակարգային մտածելակերպի փոփոխութեան ժամանակը: Ազատամարտիկներու պողոտան օրուան ընթացքին շարունակած է փակ մնալ:

Երեկոյեան դարձեալ ցոյցի վայր ժամանած են իշխանութեան ներկայացուցիչները՝ պետական նախարար Արայիկ Յարութիւնեանի գլխաւորութեամբ: Պայմանաւորուածութիւն ձեռք բերուած է, որ ցուցարարներու ներկայացուցիչները հանդիպին նախագահ Բակօ Սահակեանի հետ պահանջները քննարկելու համար: Հանդիպումը սկսած է գիշերը ժամը 10-ին:

Մինչ այդ ԱՀ ոստիկանութիւնը հանդէս եկած է յայտարարութեամբ՝ ցոյցերու կազմակերպիչներուն կոչ ընելով հաւաքը շարունակելու մտադրութեան պարագային Յունիս 4-էն զայն իրականացնել Արցախի պետական համալսարանի դիմացի «Ուսանողական» պուրակին մէջ՝ երթեւեկութեան համար խոչընդոտներ չստեղծելու համար:


Նոյն
Օրը Այլ Հասցէի Վրայ Այլ Պահանջներով

Յունիս 3-ին մարդաշատ էր նաեւ Ստեփանակերտի Վերածնունդի հրապարակը: Խումբ մը երիտասարդներ, քաղաքացիական հասարակութեան աքթիվիսթներ ու ազատամարտիկներ հաւաքուած էին՝ համերաշխութեան ու հանդարտութեան կոչով: Նախաձեռնութիւնը  ազատամարտիկներունն էր, ամպիոնին մօտ յայտնի կին-ազատամարտիկն է, Արցախի հերոս Ժաննա Գալստեանը: Պատգամաւորին յուզած ու մտահոգած է կենցաղային հողի վրայ տեղի ունեցած վիճաբանութիւնն ու ծեծկռտուքը: Ան կը յորդորէ տեղի ունեցածը «Մի կաթիլ մեղր»-ի պատմութեան չդարձնել: Փողոց փակելով հարց լուծելուն դէմ են ազատամարտիկները: Նստիլ սեղանին շուրջ եւ բանակցիլ՝ լաւագոյն տարբերակն է, կը կարծեն: Ի տարբերութիւն բողոքի հրապարակային ժողովին՝ համերաշխութեան ժողովը երկար չտեւեց: Աւարտեցաւ օրուան առաջին կէսին:

 

Ցոյցերու Փոխարէն՝ Դիմումներ Եւ Բողոքներ

 

Ստեփանակերտի մէջ բողոքի ցոյցերուն յաջորդած է դիմում-բողոքներու հեղեղը: Հանդիպավայրի հասցէն ալ փոխուած է: Որպէս փոխզիջում՝ Ազատամարտիկներու փողոցը բացուած է: Փոխարէնը Ստեփանակերտի մշակոյթի եւ երիտասարդութեան պալատին մէջ ցոյցերը համակարգող կոմիտէին գրասենեակ յատկացուած է՝ քաղաքացիներուն բողոքները ընդունելու, ըստ պահանջի հասցնելու համար:


Փոխզիջումը
Գտնուեցաւ

Յունիս 4-ի երեկոյեան Ստեփանակերտի Ազատամարտիկներու փողոցի՝ Կեդրոնական մեքենակայանին յարող հատուածը կը շարունակէր փակ մնալ: Կիրքերը կը թէժացնէր նաեւ մասնաւոր բողոքներու միացումը ընդհանուր պահանջներուն, յաճախ նախնական պահանջներու հետ չկապուած: Սուրիայէն Արցախ տեղափոխուած Յովիկ Ասմարեանը սուրիական զարգացումները կը յիշէ եւ կը յորդորէ, որ բողոքը համընդհանուր անիշխանութեան վերածելը վտանգաւոր է: «Արդէն քանի տարիէ իմ ընտանիքիս հետ Արցախ կ’ապրիմ: Մինչ այդ, շատերդ գիտէք, Սուրիա կ’ապրէի: Այդտեղի ցոյցերն ալ տեսած եմ: Եկաւ պահ մը, որ իշխանութիւնն ու ժողովուրդը դադրեցան իրար լսելէ, ոեւէ մէկը փոխզիջումի չգնաց: Անոր արդիւնքով իրավիճակը շարունակեց լարուիլ, սկիզբ առին բախումներ: Եւ այսօր նախկին ծաղկուն ու հզօր Սուրիայէն ոչինչ մնացած է»,- ե՛ւ կը վերյիշէ, ե՛ւ ցոյցի ժամանակ հարթակէն արցախցիներուն կը զգուշացնէ Յովիկ Ասմարեանը: Արցախի մէջ փոխզիջումը, այնուամենայնիւ, գտնուեցաւ: Պետական նախարար Արայիկ Յարութիւնեանը խորհրդարանի պատգամաւորներուն ուղեկցութեամբ ցուցարարներուն հետ հանդիպեցաւ՝ նախագահականի մէջ կայացած խորհրդակցութեան ընթացքին առաջարկուած լուծումներու փաթեթով: «Նախագահը կը վստահեցնէ, որ ժամանակի ընթացքին ամէն ինչ պիտի կարգաւորուի: Համակարգային ու անձնակազմի հետ կապուած հարցերը պիտի վերանայուին, ինչպէս նաեւ այն հարցերը, զորս դուք այստեղ կ’առաջադրէք: Թէեւ անոր համար ժամանակ պէտք է, սակայն, վստահաբար, անոնց լուծումը տարիներ պիտի չտեւէ: Ամէն ինչ աւելի արագ պիտի ընթանայ: Նախագահը կը վստահեցնէ, որ դուք գոհ պիտի ըլլաք»,- հաւաստիացուցած է պետական նախարար Արայիկ Յարութիւնեան: Ցոյցի նախաձեռնողներուն հարցի կարգաւորման այս տարբերակը բաւարարեց: Որոշուեցաւ Ազատամարտիկներու փողոցին վրայ ցոյցերն ու ճանապարհ փակելը դադրեցնել:

       
Ցոյցը Դադրեցաւ, Սկսաւ Դիմումներու Հեղեղը

        Յունիս 5-ին, այնուամենայնիւ, ցուցարարներու խումբ մը փորձեց դարձեալ փակել Ազատամարտիկներու փողոցը: Փորձը կանգ առաւ ցոյցերը համակարգող կոմիտէի յորդորներով: Անձրեւն ալ, ի միջի այլոց, համոզիչ դարձուց յորդորը: Ազատամարտիկներու փողոցէն ցուցարարներու վերջին խումբն ալ ուղղուեցաւ Մշակոյթի եւ երիտասարդութեան պալատ: Հոս մարդաշատ էր: Բողոքները ընդունող, արձանագրող խումբը ժամը 10-էն սկսած է աշխատիլ: «Ես այստեղ մինակ չեմ աշխատիր: Մի քանի երիտասարդ կամաւորներ եւս կան: Ոմանք պատրաստ դիմումներով կու գան, ոմանք կու գան, այստեղ կը գրեն: Որոշ պարագաներու, մենք կը ձեւակերպենք, դիմումատուի ցանկութեամբ՝ հայերէն կամ ռուսերէն»,- կը պատմէ բողոքները ընդունող գրասենեակի պատասխանատու Գայանէ Գրիգորեանը: Իր բողոքն ալ չի մոռնար. ինքն ալ աշխատանք կը փնտռէ: Բողոքներով եկողներէն շատերը նախորդ օրերու ցոյցերուն մասնակիցները չեն: Պարզապէս տեղեկացած են, որ քաղաքացիներու բողոքները ընդունող գրասենեակ կայ, շտապած են իրենց խնդիրներուն մասին պատմելու՝ բնակարանաշինութենէն մինչեւ առողջապահութիւն եւ արդարադատութիւն:

Բողոքը գրելու իրենց հերթին սպասողներուն տրամադրուած է մշակոյթի եւ երիտասարդութեան պալատի մեծ դահլիճը: Գրասենեակը կը շարունակէ իր աշխատանքները յառաջիկայ օրերուն եւս: Աշխատանքային ռեժիմի, ինչպէս նաեւ հաւաքուած դիմումներու հետագայ ճակատագրին մասին ցոյցերը համակարգող կոմիտէն կը տեղեկացնէ մանրամասնութիւնները ճշդելէ ետք: Այդ մասին եւս խօսած է  մշակոյթի եւ երիտասարդութեան պալատին մէջ ցուցարարներու հետ հանդիպումին եկած պետական նախարար Արայիկ Յարութիւնեանը:


Պատասխանատուներու
Շրջանակը Ուրուագծուեցաւ

        Յունիս 5-էն տեղեկութիւն փոխանցուեցաւ, որ Ստեփանակերտի մշակոյթի եւ երիտասարդութեան պալատին մէջ ընթացող քննարկումներուն արդիւնքով ընտրուած է հանրային խորհուրդի ժամանակաւոր կազմ: Խորհուրդի անդամներն են՝ Դաւիթ Սիմոնեանը, Կարէն Սիմոնեանը, Սերկէյ Ղազարեանը, Յովիկ Ասմարեանը, Վրէժ Ասմարեանը, Իրինա Սաֆարեանը եւ Արմինէ Պետրոսեանը: Խորհուրդի անդամներէն Սերկէյ Ղազարեանի խօսքով՝ հանրային խորհուրդը պէտք է փորձէ իշխանութեան եւ հասարակութեան միջեւ կապը ապահովել, ինչպէս նաեւ վերահասցէաւորել, տեղ հասցնել բարձրացուած խնդիրները՝ ըստ առաջնահերթութեան: Ըստ անհրաժեշտութեան՝ թէժ գիծ կ’ապահովուի՝ խորհուրդին հետ կապը ապահովելու համար:

Share Button

Մեկնաբանել

Լրատուութեան գործընկեր