• London

  • Beirut

  • Moscow

  • Los Angeles

  • Paris

  • Sydney

  • Toronto

ՀԵԸ Անդրանիկ Մշակութային Միութեան Կազմակերպութեամբ Դասախօսութիւն՝ Նուիրուած ՀԲԸՄ-ի Փարիզի Նուպարեան Մատենադարանին

13.06.2018   20:29

ՀԲԸՄ-ի Փարիզի  Նուպարեան մատենադարանը (գրադարան) հիմնուած է 1928-ին: ՀԲԸՄ-ի Նուպարեան  մատենադարանը  իր ուրոյն դիրքը  կը գրաւէ սփիւռքի մէջ՝ իբրեւ  հայագիտութեան, պատմագիտութեան  եւ մշակութային կեդրոն: Ան կ’ընդգրկէ  19-րդ եւ 20-րդ  դարերուն  լոյս տեսած  գիրքերու եւ մամուլի  ճոխ հաւաքածոներ: Մատենադարանը հարուստ  է  Հայոց Ցեղասպանութեան  եւ Հայկական  Հարցի վերաբերեալ արխիւներով:

Ուրբաթ, 1 Յունիս  2018-ի երկոյեան, ՀԵԸ Անդրանիկ Մշակութային Միութեան  կազմակերպութեամբ, ՀԲԸՄ-ի Տեմիրճեան կեդրոնի մէջ, ի ներկայութիւն ՀԵԸ-ի Կեդրոնական Վարչութեան ատենապետին եւ անդամներուն, ՀԵԸ-ի  տարբեր միաւորներու վարչականներու, հիւրերու, մշակութասէր հասարակութեան, տեղի ունեցաւ  դասախօսական երեկոյ մը, ուր ֆրանսահայ  համայնքի ծանօթ դէմքերէն՝ պատմաբան դոկտ.  Պորիս Աճեմեան  ներկայացուց ՀԲԸՄ-ի Փարիզի  Նուպարեան մատենադարանը:

Յանուն ՀԵԸ  Անդրանիկ Մշակութային Միութեան՝ ատենապետ Շահէ Պապահեքեան բարի գալուստ մաղթեց ներկաներուն՝ մանրամասնելով  երեկոյի նպատակը:

Ապա Հայկազեան Համալսարանի  հայկական Սփիւռքի  ուսումնասիրութեան  կեդրոնի տնօրէն Անդրանիկ  Տագէսեան ներկայացուց  օրուան  բանախօս Պորիս  Աճեմեանը եւ   հրաւիրեց զինք բեմ:

Հայկազեան Համալսարանի Հայկական Սփիւռքի Ուսումնասիրութեան Կեդրոնի կազմակերպած գիտաժողովին առթիւ Լիբանան գտնուող դոկտ. Պորիս Աճեմեանը դոկտորականը պաշտպանած է 2011-ին՝ Նափոլիի Համալսարանին մէջ: Պատասխանատու խմբագիրն է «Études Arméniennes Contemporaines»-ին եւ խմբագրակազմի անդամ է «Vingtième Siècle: Revue d’histoire»-ի: Հեղինակն է «La Fanfare du Négus: les Arméniens en Éthiopie (19e-20e siècles)» հատորին (2013) եւ շարք մը այլ գիտական յօդուածներու: Համախմբագիրն է «Le Témoignage des Victimes dans la Connaissance des Violences de Masse/Victim Testimony» եւ «Understanding Mass Violence» («Études Arméniennes Contemporaines», no. 5, June 2015 բացառիկ), ինչպէս նաեւ «Jerusalem in the Making: Spaces and Communities»  («Études Arméniennes Contemporaines», no. 9, September 2017 բացառիկ) բացառիկներուն:

Դոկտ.  Պորիս Աճեմեան շնորհակալութիւն յայտնեց ՀԵԸ-ի Մշակութային Միութեան, սոյն   հանդիպումը կազմակերպելու առիթով՝ նշելով, թէ վերջին  հինգ տարիներուն ստանձնած է մատենադարանի տնօրէնի  պարտականութիւնը:

Ապա ան կատարեց  մատենադարանի  հիմնադրութեան  պատմականը՝ արժեւորելով 1928-ին Փարիզի մէջ սոյն կարեւոր մատենադարանը  հիմնելու  ՀԲԸՄ-ի նախագահ Պօղոս Նուպար Փաշայի  երախտաշատ որոշումը. «Երբ Հայկական Բարեգործական  Ընդհանուր Միութեան առաջին նախագահ Պօղոս Նուպար փաշա դարձաւ Ազգային  Պատուիրակութեան պետը, Բարեգործականի  կեդրոնական  գրասենեակը փոխադրուեցաւ Փարիզ: Կարճ  ժամանակ ետք, 1922-ին Նուպար Փաշա եւ քանի մը հայ գործարարներ կառուցեցին Փարիզի  16-րդ  թաղամասը գտնուող Ալպոնի փողոցի  շէնքը:  Մատենադարանն ալ հաստատուեցաւ նոյն շէնքին մէջ՝ Պօղոս Նուպարի որոշումով՝ 1928-ին»,- ըսաւ դոկտ. Պորիս Աճեմեան:

Դոկտ. Պորիս Աճեմեան լուսարձակի տակ առաւ մատենադարանի առաջին նախագահ, Մեծ Եղեռնէն  վերապրած մտաւորական Արամ Անտոնեանի  ծառայութիւնները:

Այսօրուան դրութեամբ,  ՀԲԸՄ-ի Փարիզի մատենադարանը  ունի  43 հազար  գիրք: Մատենադարանը գիրքի կողքին կը պահէ մամուլ, լուսանկարներ եւ զանազան արխիւներ՝  Արամ Անտոնեանի  հաւաքածոն, Պոլսոյ  Հայոց պատրիարքարանի, Ազգային  Պատուիրակութեան, Հայկական Բարեգործական Ընդհանուր Միութեան արխիւները, ինչպէս նաեւ  մամուլի արխիւ:

 ՀԲԸՄ-ի Նուպարեան  մատենադարանը  ոչ միայն գրադարան է, այլեւ ազգային  ժառանգութիւն եւ հետազօտութեան կեդրոն: 1980-ականներուն, մատենադարանը  Յարութիւն Գէորգեանի շնորհիւ  հայ իրականութեան մէջ ամրապնդած է իր  գիտական եւ ակադեմական գործունէութիւնը: Այսօրուան դրութեամբ  մատենադարանը  բաց է  հետազօտողներու, պատմաբաններու, մտաւորականներու եւ համաշխարհային  հանրութեան առջեւ:

Մատենադարանը, 1995-էն ի վեր կը  հրատարակէ  գիտական  հանդէսներ: Անցնող  հինգ տարիներուն լոյս կ’ընծայէ  երկլեզու  հանդէս մը՝ «Etudes Armeniennes  Contaimoraines»                        (անգլերէն եւ ֆրանսերէն): Մատենադարանը կը կազմակերպէ դասախօսութիւններ, ասուլիսներ, գիտական, մշակութային  հանդիպումներ: Մատենադարանը նաեւ ունի ապագայի  ծրագիրներ: Հայաստանի միջեւ  համագործակցութեան ծիրին մէջ կ’առաջարկուի արեւմտահայ եւ Սփիւռքի  ժառանգութեան նուիրուած Պօղոց Նուպար Փաշայի անունով  հետազօտական հիմնարկ մը ստեղծել Փարիզի եւ Երեւանի մէջ:

Եզրակացնելով իր հետաքրքրական դասախօսութիւնը՝ դոկտ. Պորիս Աճեմեան յայտնեց, որ  Նուպարեան մատենադարանը լոյսի  եզակի հաստատութիւն մըն է սփիւռքեան իրականութեան մէջ: Դասախօսութիւնը աւելի տպաւորիչ դարձնելու նպատակով դոկտ. Պորիս Աճեմեան մեծ պաստառի  վրայ նկարներու միջոցով կու տար յաւելեալ բացատրութիւններ:

Համապարփակ եւ ուսանելի դասախօսութեան աւարտին, դոկտ. Պորիս Աճեմեան  պատասխանեց յղուած հարցումներուն:

 Հետաքրքրական այս  երեկոյի աւարտին,  ՀԵԸ Անդրանիկ Մշակութային  Միութեան ատենապետ  Շահէ  Պապահեքեան  երախտագիտութեան յուշանուէրով պարգեւատրեց  դոկտ. Պորիս Աճեմեանը՝ անոր մաղթեով նորանոր յաջողութիւններ եւ յարատեւ  վերելք:

Ապա պատշաճ հիւրասիրութիւն մը տեղի ունեցաւ մտերմիկ մթնոլորտի մէջ:   

ՀԵԸ-Ի ՄԱՄԼՈՅ ԵՒ ՏԵՂԵԿԱՏՈՒԱԿԱՆ ԳՐԱՍԵՆԵԱԿ

Share Button

Մեկնաբանել

Լրատուութեան գործընկեր